Oiartzun etxebizitza-merkatu tentsioko zona izendatzeko prozedura abiatu du Jaurlaritzak

Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak prozedura abiatu du Oiartzun (Gipuzkoa) etxebizitza-merkatu tentsioko zona izendatzeko, udalaren eskariz. Denis Itxaso González sailburuaren irailaren 29ko aginduak —2026/4369 erreferentziakoak— prozedura hastea erabaki du, eta urriaren 19an argitaratu da Eusko Jaurlaritzako Aldizkari Ofizialean, 199. zenbakian. Erabakiak ez du izendapena oraindik gauzatzen: 20 egun balioduneko informazio publikoko epea ireki du alegazioak aurkezteko.

Prozedura 12/2023 Legearen, maiatzaren 24koaren, Etxebizitzarako Eskubideari buruzkoaren 18. artikuluan oinarritzen da. Lege horrek erkidegoko etxebizitza-arloko administrazio eskudunari esleitzen dio zona tentsatuak deklaratzeko ahalmena, eta Eusko Jaurlaritzak eskumen osoak ditu arlo horretan, Autonomia Estatutuaren 10.31 artikuluaren, 3/2015 Legearen, ekainaren 18ko Etxebizitzarenaren, eta 411/2024 Dekretuaren, abenduaren 3koaren, arabera. Espedientea AAAA_ORD_6096/26_09 zenbakiarekin izapidetzen ari da.

Udalaren eskaera eta aurkeztutako dokumentazioa

Oiartzungo Udalak 2026ko otsailaren 26an eskatu zion Sailari udalerriko zona tentsatuaren deklarazioa hasteko prozedura, legearen 18. artikuluak aurreikusitakoaren arabera. Eskabidearekin batera hiru dokumentu aurkeztu zituen, eta horiek osatzen dute prozeduraren oinarri teknikoa:

• Etxebizitzaren merkatuaren azterketa Oiartzunen, egoeraren diagnostiko gisa.
• Memoria justifikatzailea, udalerriaren izendapena arrazoitzeko.
• Ekintza-plana, desorekak zuzentzeko neurriak eta horien egutegia jasotzen dituena.

Azterketak eta memoriak alokairu- eta salmenta-prezioen adierazleak biltzen dituzte, etxebizitza motaren arabera, bai eta horien bilakaera historikoa eta biztanleen errenta erabilgarriaren adierazleak ere. Horiekin neurtzen da familiek etxebizitza duin bat izateko egin behar duten ahalegin ekonomikoa.

Prezioen igoera eta legezko baldintza

Memoriaren arabera, Oiartzunek betetzen du legearen 18.3 artikuluko b) baldintza: salmenta-prezioak bost urtean % 29,2 igo dira, Eusko Etxebizitzaren Behatokiak 2025eko apirilean egindako txostenaren arabera. Igoera hori Euskadiko KPIaren batez besteko igoera metatuaren (% 19,4) gainetik dago, hiru puntu baino gehiagoz. Horrenbestez, izendapena justifikatzeko atalasea % 22,4ko igoeran kokatzen da, eta Oiartzunek muga hori gainditzen du.

Sailak nahikotzat jo du baldintza hori egiaztatuta dagoela, eta aurkeztutako ekintza-plana bideragarria eta egokia dela desorekak iraultzeko. Hori dela eta, deklarazio-prozedura hasteko erabakia hartu du.

Informazio publikoa eta entzunaldia

Aginduak bi izapide ireki ditu aldi berean. Batetik, prozedura informazio publikora jartzen du Eusko Jaurlaritzako Aldizkari Ofizialean eta Gipuzkoako Lurralde Historikoko Aldizkari Ofizialean argitaratuta, 20 egun balioduneko epean, azken argitalpenaren hurrengo egunetik zenbatuta. Bestetik, Oiartzungo Udalari entzunaldia ematen dio, 20 egun balioduneko epe berean, alegazioak eta dokumentazioa aurkez ditzan.

Izendapena justifikatzen duten azterketak eta memoria Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza Planifikatzeko eta Prozesu Operatiboen Zuzendaritzan daude eskuragarri, Vitoria-Gasteizen, Donostia-San Sebastián kalea 1ean, eta Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko iragarki-taulan. Aginduaren aurka ez dago errekurtsorik, izapide hutsa delako.

Izendapenak dakartzan ondorioak

Zona tentsatu gisa deklaratzeak hiru urteko indarraldia izango luke, urtero luzagarria, baldintzek irauten badute eta aplikatutako neurrien justifikazioarekin. Eragin nagusia alokairu-merkatuan dago: legeak ahalbidetzen du alokairu berrien prezioa azken bost urteetan indarrean egon den azken errentara mugatzea, eta erreferentzia-prezioen indizeen sistemaren muga aplikatzea errentatzaile handien kasuan.

Aurretik onartutako izendapenek —adibidez Bergarakoak, irailaren 11ko aginduaz— errentatzaile handitzat jotzen dute bost etxebizitza edo gehiagoren jabe den pertsona fisiko edo juridikoa, eta alokairu-mugak jasotzen dituzte. Deklarazioa Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioko Hiri Agenda eta Etxebizitzako Idazkaritza Nagusiari jakinarazi behar zaio, hiru hilean behin zona tentsatuen zerrenda eguneratzen duen ebazpena argitara dezan.

Oiartzunentzat, prozedura hastea ez da amaiera, abiapuntua baizik: informazio publikoko epearen ondoren, Sailak memoria justifikatzaile definitiboa idatzi eta deklarazioa formalki onartu beharko du. Bitartean, udalerriak indarrean duen araudia aplikatzen jarraituko du, eta herritarrek eta eragileek orain dute prozeduran eragiteko unea, alegazioen bidez.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 199, 19 de octubre de 2026, Otras disposiciones, orr. 1-4 (erreferentzia ofiziala: 2026/4369).