Oñati errenta tentsatuko gune izendatu du Jaurlaritzak hiru urterako

Oñati udalerria errenta tentsatuko etxebizitza-merkatu gune izendatu du Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agendako Sailak, 2026ko urriaren 23ko Aginduaren bidez. Erabakiak hiru urterako balioa du eta udalerriko alokairu berrien prezioa erreferentzia-indizeen sistemaren muga izango du. Agindua BOPVren 212. zenbakian argitaratu da, 2026ko azaroaren 5ean, 2026/4680 erreferentzia ofizialarekin.

Prozedura ez da bat-batekoa izan. Oñatiko Udalak 2026ko martxoaren 5ean eskatu zion Sailari zona tensionatua izendatzeko prozedura abiatzea, eta 2026ko ekainaren 5eko Aginduak izapidea martxan jarri zuen, informazio publikoko tramitearekin. Iragarkia BOPVren 112. zenbakian eta Gasteizko Aldizkari Ofizialaren 111. zenbakian argitaratu zen, 2026ko ekainaren 16an, eta 20 egun balioduneko epea eman zitzaien interesdunei; udalari ekainaren 8an jakinarazi zitzaion, hogei egun balioduneko entzunaldiarekin. Entzunaldiaren eta informazio publikoaren epeak igaro ondoren, ez zen alegaziorik aurkeztu, eta horrela jasota gelditu da espedientean.

Etxe-jabe handien definizioa finkatu da

Aginduak zehazten du nork duen etxe-jabe handiaren izaera udalerri osoan, eta baldintza hori da alokairuaren muga aplikatzeko abiapuntua:

• Bost etxebizitza edo gehiago izatea jabetzan, etxebizitza-erabilerako hiri-ondasunen kasuan.
• Edo 1.500 metro karratutik gorako eraikitako azalera etxebizitza-erabileran.
• Kalkulutik kanpo gelditzen dira beti garajeak eta trastelekuak.
• Salbuespena dute administrazio publikoen, haien erakunde instrumentalaren edo parte-hartze nagusia duten sozietateen etxebizitzek.

Kontzeptu hori Jaurlaritzak berak justifikatu zuen memoria arrazoituan, eta 12/2023 Legearen 3.k) artikuluarekin bat dator.

Alokairu berrientzako bi muga ezberdin

Aginduak bi arau-muga ezartzen ditu alokairu-kontratuetarako. Lehena, 29/1994 Legearen 17.6 artikuluan oinarritua: kontratu berriaren hasierako errentak ezin du gainditu azken bost urteetan etxebizitza berean indarrean egon den azken errenta, urteroko eguneratze-klausula aplikatu ondoren, eta ezin dira gastu berriak maizterrari egotzi. Salbuespen gisa, gehienez % 10eko igoera onartzen da lau kasu hauetan soilik:

• Etxebizitzak birgaitze-lanak jaso baditu kontratua sinatu aurreko bi urteetan.
• Birgaitze edo hobekuntza-lanek energia primario ez-berriztagarriaren % 30eko aurrezpena frogatu badute.
• Irisgarritasun-hobekuntza lanak egin badira, behar bezala egiaztatuak.
• Kontratua hamar urte edo gehiagorako sinatzen bada, edo maizterrak berariaz luzatzeko eskubidea badu epe horretarako.

Bigarrena zorrotzagoa da etxe-jabe handientzat: errentak ezin du gainditu erreferentzia-indizeen sistemaren araberako gehieneko prezioa. Muga bera aplikatuko zaie azken bost urteetan alokairu-kontraturik izan ez duten etxebizitzei, eta kasu hori berariaz justifikatu du Sailak Aginduan.

Hiru urteko indarraldia eta gainerako izapideak

Izendapenaren indarraldia hiru urtekoa da, eta urtero luzatu ahal izango da prozedura berari jarraituz, baldintzek bere horretan dirautela eta aurretik hartutako neurrien justifikazioa eginez gero. Agindua Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioko Hiri Agenda eta Etxebizitzako Idazkaritza Nagusiari jakinaraziko zaio, eta ministerioak hiruhileko ebazpen batean bilduko ditu indarrean diren gune tensionatuen zerrendak. Gainera, udalerriari jakinarazi eta BOPVn nahiz Gasteizko Aldizkari Ofizialean argitaratzeko agindu da, oro har ezagutarazteko.

Lurralde-eremuko erreferentzia espedizientea AAAA_ORD_3709/26_09 da. Aginduak administrazio-bidea agortzen du; beraz, hilabeteko epean berraztertzeko errekurtsoa jar daiteke, edo bi hilabeteko epean administrazioarekiko auzi-errekurtsoa dagokion Epaitegiko Administrazioarekiko Auzien Salan, BOPVn argitaratu eta hurrengo egunetik zenbatuta. Denis Itxaso González Etxebizitza eta Hiri Agendako kontseilariak sinatu zuen agindua, Vitoria-Gasteizen, 2026ko urriaren 23an.

Zer esan nahi duen maizter eta jabeentzat

Oñatiko erabakia 12/2023 Legearen 18.3 artikuluko b) egoeraren arabera justifikatu da: etxebizitzaren salmenta- edo alokairu-prezioak azken bost urteetan hiru puntu ehuneko baino gehiago hazi dira autonomia-erkidegoko KPIaren hazkunde metatuaren gainetik. Izendapenak ez du alokairu-harreman indarrean dauden guztiak aldatzen, baina merkaturatzen diren etxebizitza berrien prezioari sabaia jartzen dio, eta jabe handien kasuan muga hori indizeetan oinarritzen da. Udalerri txiki batean eragin nabarmena izan dezakeen neurria da, eskaintza murritzeko merkatua duelako, eta hiru urteko epea amaitu aurretik Sailak berariazko plan batean jasoko ditu desorekak zuzentzeko neurriak eta haien egutegia.

Fuente: BOPV, 212. zk., 2026ko azaroaren 5a, Otras Disposiciones (erreferentzia ofiziala: 2026/4680).