Foru Aginduak 5511/2026 formulatzen du Lezamako Txorierriko bizikleta bidearen ingurumen txostena

Bizkaiko Foru Aldundiko Medio Natural eta Nekazaritza diputatu foralak, Arantzazu Atucha Lejarretak, Foru Agindu 5511/2026 sinatu zuen irailaren 16an, Txorierriko bizikleta bidearen (2. linea) Lezamako tartearen ingurumen inpaktuaren txostena formulatzeko. Agindua Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratu zen 2026ko irailaren 24an, 183. zenbakian, I. atalean, BOB-2026a183-(I-1080) erreferentzia ofizialarekin. Txostenaren ondorioa da proiektuak ez duela ingurumenaren gaineko eragin kaltegarririk nabarmenik, baldintzak zorrotz betetzen badira, eta beraz ez dela ingurumen inpaktuaren ohiko ebaluaziora bideratu behar.

Proiektuaren xedea Lezama zeharkatzen duen 3.255 metroko oinezko eta bizikleta ibilbide bat gauzatzeko obrak definitzea da, Zamudio eta Larrabetzu arteko udalerri-mugetatik, eta ibilbidearen zatirik handiena BI-3738 errepideari atxikitako trazadura paralelo gisa planteatzen da. Aurrekariak luzeak dira: 2026ko martxoaren 12an Dirección General Foral de Innovación y Gestión Viaria delakoak ingurumen ebaluazioari buruzko kontsulta egin zuen, eta martxoaren 26ko Foru Agindu 2148/2026 delakoak proiektua ingurumen inpaktuaren ebaluazio sinplifikatura bideratu zuen, txostena emateko epea etenda, atzemandako hutsuneak zuzendu arte. Maiatzaren 8an zuzendaritza horrek dokumentazio gehigarria bidali zuen, eta aztertutako dokumentazioaren artean azaroko proiektua eta 2026ko apirilaren 24ko Ingurumen Dokumentua daude.

Ibilbidearen ezaugarri teknikoak

• Guztira 3.255 metro, Lezama zeharkatuz Zamudio eta Larrabetzu arteko mugetatik.
• 5,5 metroko zabalera orokorra: 3,0 metro bizikletentzat, 2,0 metro oinezkoentzat eta 0,5 metroko bereizgailu-franja.
• Tarte landatarretan banda zabalagoa: 3,5 metro Iberresko biribilguneraino eta 4,0 metro trazaduraren amaieraraino.
• 2.371 m3 mailegu-material behar dira, eta 4.598,5 m3 lur eta harri ez dira erabilgarriak betegarrietarako; indusketaren %20-25 lur begetala izan daiteke eta obran bertan berrerabil daiteke.
• Exekuzio-epea 12 hilabetekoa da eta lizitazio-aurrekontu basea, BEZarekin, 6.573.800,20 eurokoa.

Ingurumen baldintzak: erribera, zuhaitzak eta flora inbaditzailea

Txostenak hainbat baldintza lotesle ezartzen ditu. Erriberako landaredia eta zuhaitz autoktonoa kontserbatu behar dira, eta proiektuak ezin du flora babesturik ukitu; horregatik, 2+900 eta 3+000 puntuen arteko errepide-bazterra ez okupatzea erabaki da, Himantoglossum hircinum espeziearen aipamen bat dagoelako inguru horretan, «Rara» kategorian. 1+900 eta 1+980 puntuen artean aurreikusitako desmuntaketa minimizatu behar da, bertan dauden Quercus robur eta Fraxinus excelsior ale handiak ez botatzeko.

Asúa ibaiaren gaineko pasabidearen zabalkuntza, 2+582 puntuan, proiektutik ezabatu behar da, erriberako landarediari eta ibaiaren zerbitzubide-eremuei eragiten dielako; alternatiba gisa, Lezamako zeharkaldian galtzadaren erabilera partekatua zabaltzea proposatzen da. Flora exotiko inbaditzailea kendu behar da eta haren ordez espezie autoktonoak erein, eta obretako makineria garbi egon behar da, inbaditzaileen haziak eraman ez ditzan. Bisoi europarraren kudeaketa planaren eremuan lanak abuztuaren 1etik martxoaren 15era bitartean egin behar dira, eta lehorrean.

Ondare kulturala eta jarraipen ambientalа

• Trazadura aldatu behar da Santo Cristo de Lezama ermitaren inguruan, eraikinaren irudia eta ingurunea ez degradatzeko.
• Aurrekontuaren %1 gutxienez ondare kulturala zaintzeko, aberasteko eta zabaltzeko erabili behar da, Ley 6/2019 delakoaren 76. artikuluaren arabera.
• Obra-zuzendaritzak ingurumen-zuzendari bat izan behar du, eta aholkularitza espezializatua obran eta berme-aldian.
• Hiru hilean behin obretan eta urtero ustiapen-fasean jarraipen-txostena bidali behar zaio organo ambientala.
• Txostenak lau urteko indarraldia du; epe horretan proiektua onartu ezean, indarra galduko du.

Kontsultak eta erantzunak

Organo ambientalak hainbat administrazio eta erakunderi egin zien kontsulta: Servicio de Patrimonio Natural, Dirección General de Cultura, Sección de Planeamiento Municipal, Sección de Ordenación Territorial, URA, IHOBE, Consorcio de Aguas Bilbao Bizkaia, Lezamako Udala, Lezama Bizirik eta Ekologistak Martxan, besteak beste. Consorcio de Aguas Bilbao Bizkaia erakundeak ohartarazi zuen trazadurak bere azpiegiturekin talka egiten duela eta obretarako baimena eskatu behar zaiola; Confederación Hidrográfica del Cantábrico delakoak ez zuen oharrik egin. Gainera, txostenak gogorarazten du aurreko proiektu batean (Boroa-Erletxe-Larrabetzu) ezarritako konpentsazio-neurria, AP-8, bizikleta bidea eta N-634 gainditzen dituen faunarako goiko pasabidea, oraindik ez dela organo ambientalera iritsi.

Txostena derrigorrezkoa eta loteslea da, Ley 10/2021 delakoaren 79. artikuluaren arabera, eta ez da inolako errekurtsoren xede izango, proiektuaren baimenaren aurkako errekurtsoak salbu. Lezamarrentzat eta Txorierri osorako, aginduak argi uzten du bizikleta bidearen etorkizuna ez dela automatikoa: aurrera egiteko, proiektuak erriberako zuhaitzak, Asúa ibaiaren ingurunea eta ermitaren inguruko ondarea errespetatu beharko ditu, eta obren jarraipena herritarrek eta erakunde ekologistek zaintzeko aukera izango dute.

Fuente: Bizkaiko Aldizkari Ofiziala (Boletín Oficial de Bizkaia), 183. zenbakia, 2026ko irailaren 24a, I. atala, 1-13. orr. (erreferentzia ofiziala: BOB-2026a183-(I-1080)).