Eusko Jaurlaritzak Santurtzi zona tentsatu gisa izendatzeko prozedura abiarazi du

Eusko Jaurlaritzak Santurtzi (Bizkaia) errenta-merkatu tentsatuko zona gisa izendatzeko prozedura abiarazi du, herriko udalak eskatuta. Hasierako erabakia 2026/4844 erreferentzia duen agindua da, eta Boletín Oficial del País Vasco agerkariaren 218. zenbakian argitaratu da, 2026ko azaroaren 13an. Oraindik ez da izendapen bat, prozedura baten hasiera baizik: hogei egun balioduneko informazio publikoko epea zabaldu da, eta, hura amaituta, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak erabakiko du izendapena onartu edo ez.

Legezko markoa eta eskumena

Aginduak Ley 12/2023, de 24 de mayo, por el Derecho a la Vivienda legearen 18. artikulua du oinarri, eta bertan ezartzen da zona tentsatuak izendatzea etxebizitzan eskuduna den administrazioak egin behar duela, aurretik merkatuko informazioa biltzeko prozedura bat egin ondoren. Eskumena Eusko Jaurlaritzarena da, Autonomia Estatutuaren 10.31 artikuluak eta Ley 3/2015, de 18 de junio, de Vivienda legeak emandako eskumen esklusiboetan, eta Decreto 411/2024, de 3 de diciembre dekretuak sailari esleitzen dizkion eginkizunetan oinarrituta.

Memoria justifikatzaileak bi baldintza legaletatik bat betetzea egiaztatu behar du:

• Etxebizitza ordaintzeko karga —hipoteka edo alokairua, gastu eta hornidurak barne— etxeen batez besteko diru-sarreren % 30etik gorakoa izatea.
• Azken bost urteetan erosketa- edo alokairu-prezioaren hazkunde metatua autonomia-erkidegoko KPIaren hazkundea baino hiru puntu handiagoa izatea.

Udalaren eskaera eta % 31,3ko karga-tasa

Santurtziko Udalak 2026ko uztailaren 14an aurkeztu zuen eskaera, eta harekin batera hiru dokumentu bidali zituen:

• Santurtzi zona tentsatu gisa izendatzeko diagnostikoa.
• Izendapenerako memoria justifikatzailea.
• Zona tentsatu gisa izendatzeko neurri zehatzen plana.

Memoria horretan lehenengo baldintza betetzen dela defendatzen da, Observatorio Vasco de Vivienda erakundearen 2025eko apirileko Euskadiko zona tentsatuei buruzko txostenean oinarrituta. Txosten horren arabera, Santurtzin alokairua ordaintzeko egin beharreko ahalegina % 31,3koa da, eta, beraz, legediak eskatzen duen % 30eko muga gainditzen du. Sailak dokumentazioa eta plana egokitzat jo ditu, eta ondorioztatu du hasiera emateko baldintza justifikatua dagoela.

Informazio publikoa eta hurrengo urratsak

Prozedura informazio publikoaren tramitera jarri da, Boletín Oficial del País Vasco agerkarian eta Boletín Oficial de Bizkaia agerkarian argitaratuta, hogei egun balioduneko epearekin; epea bi argitalpenetatik azkenaren hurrengo egunetik zenbatzen da. Epe horretan pertsona interesdunek alegazioak aurkeztu ahal izango dituzte.

Halaber, agindua Santurtziko Udalari jakinarazi zaio, hogei egun balioduneko entzunaldi-epea emanda alegazioak eta dokumentazioa aurkez dezan. Izendapena justifikatzen duten azterlanak eta memoria Etxebizitza Planifikatzeko eta Prozesu Operatiboen Zuzendaritzan daude eskuragarri, Vitoria-Gasteizko Donostia-San Sebastián kalean, 1. zenbakian, eta Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko iragarki-oholean. Aginduak berak zehazten du ez dela errekurtsorik aurkeztu ahal izango, izapide hutseko egintza baita.

Indarraldia eta aurrekariak

Indarrean sartuz gero, izendapenak hiru urteko iraupena izango du, eta urtero luzatu ahal izango da, betiere arrazoia izan zuten egoerak dirauela justifikatuta. Gainera, Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioa hiru hilabetean behin ebazpen bat onartuko du, indarrean dauden zona tentsatuen zerrenda eguneratzeko.

Beste udalerri batzuetan bide hori jada egin da. Sopela, Bergara, Oñati eta Bermeo zona tentsatu gisa izendatu dira 2026an zehar, eta prozedurak zabalik dituzte besteak beste Debak, Erandiok, Oiartzunek eta Hondarribiak. Bermeo udalerriaren izendapenak, hain zuzen, agente handien figura zehaztu zuen —bost etxebizitza edo gehiago, edo 1.500 metro karratu baino gehiago—, eta legeak aurreikusten dituen alokairu-mugak aplikatu zituen. Testuinguru horretan, Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak urriaren 28an Alokaplus (Aloka+) laguntza-programa ere onartu zuen, zona tentsatuetan etxebizitzak alokairu-merkatuan jartzeko pizgarri gisa.

Hirugarren hiria da Bizkaiko ezkerraldean prozedura horri heltzen diona, eta alokairu-prezioen bilakaerak eta etxebizitzaren kostuaren gaineko ahaleginak herriko politikaren lehentasunen artean jarraituko dutela iradokitzen du. Hala ere, agindua izapide-hasiera besterik ez da: hogei eguneko informazio publikoa, udalari entzunaldia eta ebazpen arrazoitua faltan, Santurtzi zona tentsatu izendatzea ez da automatikoa.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, 218. zk., 2026ko azaroaren 13a, I. atala (Beste xedapen batzuk), 1-4 or. (erreferentzia ofiziala: 2026/4844).