Eusko Jaurlaritzak Alokaplus laguntza sortu du jabe pribatuei alokairu arriskua estaltzeko

Alokaplus laguntza-programak errenta, hornidurak eta etxebizitzan eragindako kalteak bermatuko dizkie eremu tentsatuan alokatzen duten jabe pribatuei, 14 edo 20 hilabetez. Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxaso Gonzálezek sinatu du 2026ko urriaren 16ko Agindua, eta Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 206. zenbakian eman da argitara, 2026ko urriaren 28an, 2026/4524 erreferentzia ofizialarekin. Araua argitaratu eta hurrengo egunean sartzen da indarrean, urriaren 29an.

Testuingurua ez da hutsala. COVID-19aren larrialdiaren ondoren, estatuko eta autonomia-erkidegoko araudiek maizterren babeserako neurriak kateatu dituzte: etxebizitza alternatibarik ez duten etxe zaurgarrietako botatzeen etetea, errentamendu-kontratuen aparteko luzapena eta eremu tentsatuak izendatzea errenten igoera eusteko. Neurri horiek maizterren babesa handitu dute, baina, zeharka, jabe askori errezeloa sortu die beren etxebizitzak alokatzean, eta horrek areagotu egin du Euskadiko etxebizitza-larrialdia.

Programa ez da hutsetik sortu. Alokaplus – Programa Alquiler Seguro marka 2026ko ekainaren 9an onartu zuen Gobernu Kontseiluak, eta 78/2026 Ebazpenaren bidez eman zen ezagutzera abuztuaren 12ko aldizkarian. Geroago, irailaren 7ko aginduaren bidez, laguntza hau Etxebizitza eta Hiri Agendako 2025-2028ko Diru-laguntza Plan Estrategikoan sartu zen.

Zer ordaintzen du laguntzak

Laguntza hiru kontzeptutara hedatzen da: alokairu-errenten ez-ordainketa, maizterrak erruz edo utzikeriaz etxebizitzan sortutako kalteak eta jabeak aurreratutako hornidura-fakturak. Ordainketa ez da kontratuaren sinaduran abiarazten, baizik eta epaitegiak etxebizitza birjabetzeko eta kontratua deuseztatzeko demanda tramitera onartzen duen unetik aurrera; alegia, prozedura judizialaren hasieratik lehengora.

Arau orokor gisa, laguntzaren gehieneko iraupena 14 hilabetekoa da. Muga hori 20 hilabetera igotzen da maizterraren profila zaurgarria denean: 35 urte edo gutxiago izatea, 65 urtetik gorakoa izatea, guraso bakarreko bizikidetza-unitatea izatea, adingabeak edo desgaitasun funtzionala edo psikikoa duten pertsonak dituen bizikidetza-unitatea izatea.

Nork jaso dezake eta zer baldintza bete behar ditu

Deialdia pertsona fisiko pribatuei zuzenduta dago, eta baldintza hauek zehaztu ditu Aginduak:

• Alokairu-kontratua sinatzeko gaitasun juridikoa duen pertsona fisikoa izatea eta, gehienez, bost etxebizitza izatea jabetzan.
• Zerga-betebeharrak eta gizarte-segurantzakoak Administrazio Publikoekin egunean izatea.
• 20/2023 Legeak jasotako diru-laguntza jasotzeko debekuetako batean ez egotea.
• Epaitegian etxebizitza birjabetzeko demanda aurkeztu izana eta demanda tramitera onartua izatea.
• Bi alderdiek sinatutako konpromiso-agiria kontratuari eransteko, Aginduaren eranskinaren ereduaren arabera.
• Etxebizitza eremu tentsatutako udalerri batean kokatuta egotea eta errentaren prezioa 29/1994 Legearen 17.6 edo 17.7. artikuluen arabera finkatuta egotea.
• Fidantza eta kontratua autonomia-erkidegoko alokairuen fidantza-erregistroan gordeta izatea, 42/2016 Dekretuak hala agintzen duenean.

Eskaera Etxebizitza Plangintzako eta Prozesu Operatiboetako Zuzendaritzari zuzendu behar zaio, sei hilabeteko epean demandaren onarpenetik, edo hiru hilabeteko epean etxebizitzaren jabetza berreskuratu dela egiaztatu ondoren. Ebazpena hiru hilabetean jakinarazi behar da, eta isiltasun administratiboaren kasuan eskaera ezetsita geratuko da; aurka, berriz, gora jotzeko errekurtsoa dago hilabeteko epean.

Zenbatekoa eta aurrekontua

Hileroko gehieneko zenbatekoa ezingo da kontratuan jasotako errenta eta haren eguneratzeak baino handiagoa izan, ezta etxe horri dagokion estatuko alokairu-erreferentzien sistemaren prezio-muga gainditu ere. Sistema hori aplikagarri ez denean, gehieneko hileroko zenbatekoa Alokairuaren Merkatuaren Estatistikaren azken argitalpeneko hileroko batez besteko errentaren ehuneko 95 izango da. Errenten ez-ordainketaz gain, kalteak eta ordaindu gabeko hornidurak gehitzen zaizkio kalkuluari.

Aurtengo aurrekontua mugatua da: Etxebizitza Saileko kredituen artean 250.000 euro jarri dira 2026rako. Aurrerantzean, urtero, ekitaldiko lehen hiru hilabeteetan argitaratuko da kopuru hori aldizkari ofizialean. Kreditua agortuz gero, ezingo da laguntza berririk eman eta agortzea ere iragarriko da; hala ere, baldintza guztiak beteta baina diru faltagatik ukatu diren eskabideak hurrengo ekitaldian ebatzi ahal izango dira, eskatzaileak mantentzeko borondatea adierazten badu.

Laguntza ez da bateragarria helburu bererako beste edozein administraziok edo entitate publikok zein pribatuk eman dezakeen laguntzarekin, ezta alokairu-ez-ordainketarako aseguru-kontratuen indemnizazioekin ere. Etxebizitza bererako laguntza behin baino gehiagotan eman bada, lau urteen barruan, bigarrena ukatzeko arrazoi izango da.

Kudeaketa eta errekurtsoak

Kudeaketa Etxebizitza Plangintzako eta Prozesu Operatiboetako Zuzendaritzari dagokio, eta emankizun jarraituko prozedura erabiliko da. Maizterrak ere parte hartzen du mekanismoan: kontratuari erantsitako konpromiso-agiriaren bidez bere gain hartzen du Administrazioari itzultzeko betebeharra, jabeak kobratutako zenbatekoen ordaina, araudia indargabetu edo errebokatu behar izanez gero.

Jabeari jabetza berreskuratu ondorengo hiru hilabeteen barruan laguntza handitzeko aukera ere ematen zaio, hasierako ebazpenean jasotako aldian amaitu ondoko lehen egunetik jabetza berreskuratzeko egunera bitarteko tartea ordaintzeko. Hornidura-faktura eta kalte gehigarriak dokumentatu egin beharko dira.

Eragina

Alokaplusen trazuak harago doaz jabearen arriskua estaltzetik. Etxebizitza pribatua eremu tentsatuko alokairu-merkatu formalera eramanez gero, errentaren prezioa estatuko indizeen mugarrira lotuta geratzen da, eta kontratua jabetza-erregistroan ez ezik fidantza-erregistroan ere islatzen da. Horrek ikuskapen-tresna bat ematen die administrazioei jada eremu tentsatuan dauden alokairuen gainean, eta eragin zuzena du alokairu gutxi eskaintzen dituzten udalerrietan etxebizitza lortzeko zailtasuna duten pertsonengan, hala nola gazteengan eta guraso bakarreko familiengan.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 206, 2026ko urriaren 28a, I. atala (xedapen orokorrak), 2026/4524 erreferentzia ofiziala.