Leioako 2023ko kontuen ikuskaritzak salbuespenak jaso ditu …

Herri Kontuen Euskal Epaitegiak (TVCP/HKEE) behin betiko onartu du Leioako Udalaren 2023ko kontu orokorraren ikuskaritza txostena, eta legezkotasunari buruzko iritzia salbuespenekin eman du. Udalak 688.306 euroko lau zerbitzu kontratatu zituen prozedura legalik gabe, eta beste 1,8 milioi euro gastatu zituen iraungitako sei kontraturekin, estaldura kontraktualik gabe. Akordioa 2026ko maiatzaren 21eko bilkuran onartu zen eta Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 211. zenbakian argitaratu da, 2026ko azaroaren 4an, 2026/4649 erreferentziapean.

Txostena Ley 1/1988, de 5 de febrero, del Tribunal Vasco de Cuentas Públicas arauak ezarritako eginkizunaren barruan egin da, eta udalaren 2023ko kontu orokorraren alderdi legalak zein kontularitzakoak aztertzen ditu: aurrekontua, zorpetzea, finantza-eragiketak, langileak, obra eta zerbitzuen kontratazioa, diru-laguntzak eta zuzenbide publikoko sarrerak. Leioak 32.491 biztanle zituen 2023ko urtarrilaren 1ean, eta udalaz gain bere kontuetan Soinu Atadia eta Euskararen Erakundea erakunde autonomoak sartzen dira, baita Consorcio de Aguas Bilbao Bizkaia, Consorcio de Transportes de Bizkaia eta Consorcio Haurreskolak partzuergoetan duen partaidetza ere.

Epaitegiak 2026ko martxoaren 11n bidali zizkion behin-behineko emaitzak udalari, alegazioak aurkez zitzan, eta udalbatzak 2024ko uztailaren 24an onartutako kontuak hartu zituen abiapuntu. Akordioaren sinatzaileak Ana Helguera Líbano presidentea eta Julio Artetxe Barkin idazkari nagusia dira. Diru-kontuei buruzko iritzia, ordea, aldekoa da: kontuek, oro har, ondarearen eta egoera finantzarioaren irudi fidela erakusten dute.

Legezkotasunari buruzko iritzia salbuespenekin

Txostenaren funtsa bi hutsetan oinarritzen da, eta horiek dira, hain zuzen, salbuespenen arrazoia:

Udalak lau zerbitzuri dagozkien gastuak kontratatu zituen legezko prozedurarik erabili gabe, guztira 688.306 euro. Beren zenbateko indibidualak kontuan hartuta, gutxienez prozedura ireki sinplifikatuaren bidez tramitatu behar ziren.
Udalak sei kontratu iraungita exekutatzen jarraitu zuen 2023an zehar, eta ez zen bete Ley 9/2017 legearen, Sektore Publikoko Kontratuena, 29.4 artikuluak eskatzen duen hiru hilabeteko aurrerapenik lizitazioa egiteko. Estaldura kontraktualik gabe exekutatutako gastua 1,8 milioi eurokoa izan zen.

Kontratazioan atzemandako hutsak

Zortzi kontratu aztertu ondoren, Epaitegiak beste akats batzuk ere zerrendatu ditu, besteak beste lizitazio pleguen formulak eta bermeen kalkulua:

Garbiketa zerbitzua (7,2 milioi euro) eta kirol zerbitzuak (1,7 milioi) adjudikatu zituzten kontratuetan, mahaiaren osaera edo datu pertsonalen tratamenduari buruzko konpromisoak ez ziren egokiak izan.
Zazpi kontraturen (1, 2, 3, 4, 5, 7 eta 8 espedienteak) pleguek onartzen zuten lizitazio-tipoa berdintzen zuen eskaintzak puntuazio positiboa lortzea, 49 milioi euroko adjudikazioetan.
Etxebizitza-eraikinetako garbiketa kontratuaren aldaketa ez zen formalki gauzatu ezta DOUEn argitaratu ere.
Bi obrek zein bost komun autogarbigarrien horniketak (280.992 euro) atzerapen handiak izan zituzten, plangintzaren bikoiztuta edo gehiagotan, baina ez dago plazoen luzapenen onespenik ezta zigorren ezarpenik ere.

Era berean, erosketa txikien bidez tramitatutako 13 prestazio (404.372 euro), zerbitzu bat (63.524 euro) eta iraungitako beste bi kontratu (77.407 euro) prozedura ireki sinplifikatu laburtuaren bidez izapidetu behar ziren.

Aurrekontuan eta kontularitzan ikusitako desbideratzeak

Txostenak arazo kontable nabarmenak ere jasotzen ditu: 2023ko itxieran 735.807 euro gastu ez ziren aurrekontuan erregistratu, finantzaketa-desbideratzeak 3,8 milioi eurotan azpitik zeuden likidazioak erakutsitakoaren aldean, eta zinegotzien dietak —86.085 euro— gaizki sailkatu ziren. Langileen atalean, erregelamendu-arautegia 2008koa da eta ez zen BOBen argitaratu, eta plantillaren erlazioan ez dira agertzen behin betiko beharrizanei erantzuten dieten sei monitore-postu.

Ordainketa-epeak eta bestelako hutsak

Udalak 6,7 milioi euro ordaindu zituen legezko epeaz kanpo, ordaindutakoaren % 27; erakunde autonomoetan, berriz, 265.452 euro, guztirako erdia baino gehiago.
Hirigintza eta zerga atalean, ICIOren ordenantzak 6.010 eurorainoko obretarako % 50eko hobaria jasotzen du, foru-arautegian tokirik ez duena.
Udalaren PGOU ez dago indarrean den araudira egokituta, legean ezarritako epearen barruan.

Udalak erantzun du zuzentze-bidean dela

Alegazioetan udalak adierazi zuen iraungitako kontratuak lizitatu eta adjudikatzen joan direla 2023 eta 2024 artean, tartean etxez etxeko laguntza, ibilgailuen erretiratzea eta sistema informatikoen mantentzea. Gainera, finantzaketa-desbideratzeen kalkulua zuzendu zela dio, dieten sailkapena 2026an konponduko dela eta PGOUren berrikuspena martxan dagoela. Epaitegiak, ordea, mantendu egin ditu ondorioak.

Leioako biztanleek hala, udal kudeaketaren gardentasunaren eta kontratu publikoen legezkotasunaren berri zuzena dute orain, eta txostenak udalbatzari zein herritarrei ematen die funtsezko erreferentziak, alegia, kontratu publikoak legearen arabera izapidetzen ez direnean gastu publikoa zenbateraino geratzen den kontrolik gabe.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 211, 4 de noviembre de 2026, I. Otras Disposiciones, orr. 1-12 (erreferentzia ofiziala: 2026/4649).