Hezkuntza Sailak bizikidetza positiboaren dekretu proiektua azaleratu du informazio publikora

Hezkuntza Sailak bizikidetza positiboari eta ingurune seguruei buruzko dekretu proiektua informazio publikora azaleratu du; unibertsitatez kanpoko itunpeko zentro publiko zein pribatuei eragingo die. Mikel Juaristi Izagirre Diversitate eta Inklusiorako zuzendariaren 2026ko urriaren 19ko Ebazpena da prozedura abiarazten duena. Araua 2026ko azaroaren 5eko Boletín Oficial del País Vasco (BOPV) aldizkarian argitaratu da, 2026/4679 zenbakian, bestelako xedapenen atalean.

Proiektua 2008ko abenduaren 2ko 201/2008 Dekretua, ikasleen eskubide eta betebeharrei buruzkoa, ordezteko asmoarekin idatzi da. Hezkuntza Sailaren arabera, orduko markoak “segurtasun juridikoa” eman zien ikastetxeei, baina ordutik izandako “aldaketa sozial, teknologiko eta hezkuntza"ek, eta bizi-ongizate emozionala indartzeko premiak, eguneraketa eskatzen dute. Erreferentzia berria 2023ko abenduaren 21eko 17/2023 Legea, Euskal Autonomia Erkidegoko Hezkuntzarena, da: bertan bizikidetza positiboa, inklusioa, ekitatea, hezkidetza eta ongizate sozioemozionala sistema hezitzailearen printzipio gidari gisa jasotzen dira.

Marko bakarra eta ikuspegi leheneratzailea

Testu berriak helburu hezitzailea mantentzen du, baina “eredu prebentiboago, inklusiboago, leheneratzaileago eta erantzukidetasun handiagokoa” proposatzen du. Horretarako, arau bakar batean biltzen ditu hezkuntza-komunitatearen eskubide eta betebeharrak, bizikidetza-egiturak, plangintza-tresnak, prebentzio eta esku-hartze hezitzaileko neurriak eta beharrezko koordinazio-mekanismoak.

Dekretuaren oinarri ideologikoak lau zutabe ditu: tratu ona, haur eta nerabeen babes integrala, hezkuntza-komunitatearen parte-hartzea eta ikuspegi leheneratzailea zein sistemiko-ekologikoa. Hortik abiatuta, erantzukizunera, kaltearen konponketara eta harremanen berrezartzera bideratutako erantzun hezitzaileak ezartzen dira, zigor-ikuspegia gainditu nahian.

BAT taldeak eta bizikidetza behatokia indartu

Norma berriak dagoeneko funtzionamenduan dauden egiturak berresten ditu, erreferentzia esplizituarekin:

• BAT taldeak (bizikidetza positiborako taldeak), gatazkak prebenitzeko eta arrisku-egoerak detektatzeko.
• Bizikidetza behatokia, sistemari begirada orokorra emateko.
• Bizikasi ekimenaren esperientzia, ikastetxeek metatutako jakintzaren iturri gisa.

Horrela, azken urteotan praktikan frogatutako tresnak arau-mailara igotzen dira. Dekretuaren testuak berariaz aipatzen ditu kaltea konpondu eta komunitate-loturak sendotzen lagundu duten jarduerak.

Tramitazioaren urratsak eta alegazioak

Proiektuen prestaketak legezko ibilbide zehatza bete du:

• 2026ko ekainaren 9a: Hezkuntza sailburuak hasiera-agindua sinatu zuen, 2022ko ekainaren 30eko 6/2022 Legean, xedapen orokorren elaborazio-prozedurarena, aurreikusitakoaren arabera.
• Herritarren aldez aurreko kontsulta: administrazioaren atariaren bidez egin zen, 2015eko urriaren 1eko 39/2015 Legearen 133.1 artikuluak eskatzen duen bezala.
• 2026ko urriaren 13a: sailburuaren aurretiazko onespenaren agindua, proiektua tramitatzeko.

Behin proiektua argitaratuta, herritarrek hogei (20) lanegun dituzte alegazioak aurkezteko, ebazpena BOPVn agertu eta hurrengo egunetik aurrera, hau da, azaroaren 6tik. Testua bi tokitan dago eskuragarri: Vitoria-Gasteizko Donostia-San Sebastián kalea 1 helbidean dagoen Diversitate eta Inklusiorako Zuzendaritzan (01010), eta Eusko Jaurlaritzaren egoitza elektronikoko iragarki-taulan. Alegazioak aurrez aurre zein bide elektronikotik aurkez daitezke.

Zuzendaritza horrek 2024ko azaroaren 19ko 381/2024 Dekretuaren 15. artikuluak emandako eskumenak erabili ditu, Hezkuntza Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen dituen arauarenak.

Zergatik du garrantzia

Arauak bere eragina ikastetxe guztietara hedatzen du, finantzaketa publikoa duten unibertsitatez kanpoko guztietara, itunpekoak barne, eta bizikidetza-kudeaketa aldatzen du: gatazkaren ondorengo erantzunetik prebentziora eta kaltearen konponketara. Hogei laneguneko epeak herritarrei, familiei eta hezkuntza-komunitateari ematen die proiektuaren edukia zuzenean baldintzatzeko aukera, hala nola BAT taldeen funtzionamendua edo behatokiaren eskumenak finkatu aurretik.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco (BOPV), 2026/4679 zk., 2026ko azaroaren 5a, Bestelako xedapenak (erreferentzia ofiziala: 2026/4679).