Gipuzkoak zerga bereziak jaisten ditu gasolioan eta gasolinan Ekialde Hurbileko krisiaren aurrean

Gipuzkoako Foru Aldundiak Decreto Foral Normativo 2/2026 onartu du, Ekialde Hurbileko krisiaren ondorio ekonomikoei aurre egiteko zerga-neurri sorta bat ezartzen duena. Arauak hidrokarburoen zerga berezia, elektrizitatearen zerga berezia, elektrizitatea ekoiztearen balioaren gaineko zerga eta BEZa ukitzen ditu, eta gasolioaren eta gasolina berunik gabekoaren gaineko karga 15 zentimo jaisten du litroko uztailean. Testua Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 199. zenbakian argitaratu da, 2026ko urriaren 19an, 2026/4355 erreferentzia ofizialarekin.

Neurrien jatorria Estatuko araudian dago: Real Decreto-ley 18/2026, ekainaren 29koa, eta hura baino lehenagoko Real Decreto-ley 7/2026, martxoaren 20koa, Ekialde Hurbileko krisiari erantzuteko Plan Integralaren barruan onartuak. Foru Aldundiak Norma Foral 2/2005 delakoaren 8. artikuluak ematen dion delegazioaz baliatu da zerga arloko foru arauak egokitzeko, eta Norma Foral 6/2005 delakoaren 13.5 artikuluak ere gaitzen du horretarako.

Araua Donostian sinatu zuten 2026ko irailaren 22an Eider Mendoza Larrañaga diputatu nagusiak eta Miren Itziar Agirre Berriotxoa Ogasun eta Finantzetako diputatu foralak, eta Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratzean hartu zuen indarra. Neurri gehienak aldi baterakoak dira eta atzeraeraginez aplikatzen dira, 2026ko uztailetik irailera bitartean.

Gasolioan eta gasolinan 15 10 eta 5 zentimoko jaitsiera

Hidrokarburoen zerga berezian jaitsiera nagusia erregai nagusiei dagokie. Gasolioaren eta gasolina berunik gabekoaren zerga-tasak honela geratzen dira:

• 15 zentimo litroko uztailean, 10 zentimo abuztuan eta 5 zentimo irailean, gasolioan zein gasolina berunik gabekoan.
• Gasolioaren tasa orokorra 185,50 euro 1.000 litroko uztailean eta 226 euro abuztuan; tasa berezia 43,50 euro eta 53 euro, hurrenez hurren.
• Salbuespenezko klausula: ekaineko KPIak aurreko urteko ekainekoaren aldean %15etik gora egiten badu, jaitsiera 20 zentimokoa izango da abuztuan eta 15ekoa irailean; uztaileko KPIak muga hori gainditzen badu, 20 zentimo irailean.
• Gainerako energia-produktuek igoera progresiboa dute uztailean, abuztuan eta irailean, Real Decreto-ley 7/2026 aurretik zeuden tasetara itzultzeko.

Jaitsiera ez da automatikoa kasu guztietan: arauak KPIaren bilakaerari lotutako baldintzak ezartzen ditu, eta Instituto Nacional de Estadística erakundeak argitaratutako datuak hartzen ditu erreferentziatzat. Gasolioaren kasuan, gainera, tasa berriek eragina dute gasolio profesionalaren itzulketan, zeina zero eurokoa baita uztailaren 1etik irailaren 30era.

BEZa eta elektrizitatearen zerga berezia baldintza bati lotuta

Real Decreto-ley 7/2026 arauak BEZaren eta elektrizitatearen zerga bereziaren behin-behineko jaitsiera ezarri zuen 2026ko ekainaren 30era arte. Foru dekretuak jaitsiera horiek berreskuratzeko mekanismoa jasotzen du, prezioen bilakaera txarra bada:

• BEZa %21etik %10era elektrizitatean, 10 kW arteko potentzia-kontratua dutenentzat eta bono soziala zein kalteberatasun larriko egoera aitortua dutenentzat.
• BEZ berean %10 gas naturalari, biomasako briketei eta pellei eta egurrari erregai gisa.
• Elektrizitatearen zerga berezia %5,11269632tik %0,5era, gutxieneko kuota 0,5 euro megavatio-orduko erabilera industrialetan eta 1 euro megavatio-orduko gainerako erabileretan.

Baldintza argia da: ekaineko KPIak, abuzturako, edo uztailekoak, irailerako, aurreko urteko hilabete beraren aldean %15etik gorako igoera izan behar du. Bestela jaitsiera ez da aplikatzen, eta ekainean ez zen aplikatu, prezioen bilakaera ona izan zelako.

Elektrizitatea ekoiztearen gaineko zerga eta gasolioaren itzulketak

Elektrizitatea ekoiztearen balioaren gaineko zergaren oinarriari dagokionez, arauak murrizketa hauek ezartzen ditu 2026ko ekitaldirako:

• %10 lehen hiruhilekoan, %100 bigarrenean, %30 hirugarrenean eta %40 laugarrenean.
• Tasa %3,5 izango da 2027an eta %0 2028ko urtarrilaren 1etik aurrera, mugagabeko indarraldiarekin.
• Nekazaritzako eta abeltzaintzako gasolioaren itzulketa: 6,93 euro 1.000 litroko uztailean, 25,86 euro abuztuan eta 44,78 euro irailean.

Arauak, halaber, Decreto Foral Normativo 3/2023 delakoaren euskarazko bertsioa zuzentzen du BEZaren arloan, 75.Uno artikuluaren 1. zenbakian eta 93. artikuluaren bosgarren apartatuan.

Gipuzkoako zergadunentzat eragina berehalakoa da erregaiaren prezioan eta argindarraren fakturan, baina neurri guztiak aldi baterakoak dira eta KPIaren bilakaeraren mende daude. Foru Aldundiak Estatuko araudia foru lurraldera egokitu du, zerga arloan indarrean dauden irizpide berberak bermatzeko.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 199, 19 de octubre de 2026, Disposiciones Generales, orr. 1-15 (erreferencia ofiziala: 2026/4355).