Eusko Jaurlaritzak euskara patrimonio immaterial bereziki babesteko espedientea zabaldu du

Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako Sailak euskara patrimonio kultural immaterialaren bidezko ondasun gisa babesteko espedientea hasi du, eta 20 eguneko informazio publikoa zabaldu du alegazioak aurkeztu nahi dituztenentzat. Espedientea Andoni Iturbe Amorebieta Kulturako sailburuordeak sinatutako 2026ko abuztuaren 24ko ebazpenaren bidez abiatu zen, eta Bizkaiko Aldizkari Ofizialak 2026ko irailaren 24an eman zuen argitara, 183. zenbakian, BOB-2026a183-(III-147) erreferentzia ofizialarekin.

Ebazpenak Ley 6/2019, de 5 de mayo, de Patrimonio Cultural Vasco araua hartzen du oinarritzat, eta bertan jasotako prozeduraren arabera abiatu da izapidea. Testuaren arabera, euskara ez da soilik komunikazio-tresna, baizik eta komunitate euskaldunak bere ondarea sortu, interpretatu eta bizirik mantentzeko erabiltzen duen bitarteko funtsezkoa. Horregatik, ondare-elementu hori babesteko beharra justifikatzen du ebazpenak, hizkuntza UNESCOk “zaurgarri” gisa katalogatuta duelako.

Espedientearen oinarri juridikoa eta izapidea

• Ley 6/2019, de 9 de mayo, de Patrimonio Cultural Vasco da prozedura arautzen duen araua.
• Konstituzioaren 148.1.16 artikuluak eta Autonomia Estatutuaren 10.19 artikuluak ematen diote Euskal Autonomia Erkidegoari ondare kulturalaren gaineko eskumen esklusiboa.
• Ley 39/2015, de 1 de octubre arauaren 82. eta 83. artikuluak aplikatzen dira informazio publikoaren izapidean.
• UNESCOren 2003ko Ondare Kultural Immateriala Babesteko Konbentzioa eta 2005eko Kultur Adierazpenen Aniztasunari buruzko Konbentzioa aipatzen dira justifikazioan.

Zer aitortzen da eta zein kategoriatan

• Kategoria: ahozko tradizioak eta adierazpenak, hizkuntza bera ondare immaterialaren bidezko ondasun gisa barne hartuta.
• Eremu geografikoa: Euskal Autonomia Erkidego osoa.
• Lurralde-eremua hiru administrazio-demarkaziotan banatuta dago gaur egun: Euskal Autonomia Erkidegoa, Nafarroako Foru Komunitatea eta Euskal Hirigune Elkargoa-Communauté d’Agglomération Pays Basque.
• Diasporan finkatutako komunitateekin ere lotura sendoak mantentzen ditu elementuak.

Informazio publikoa eta tramitazioa

• Alegazioak eta dokumentazioa aurkezteko epea 20 egunekoa da, ebazpena Euskal Autonomia Erkidegoko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.
• Espedientea ikusgai dago Euskal Autonomia Erkidegoko Ondare Kulturalaren Zentroan, Donostia-San Sebastián kalea 1, Vitoria-Gasteiz.
• Ebazpena Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru diputazioei eta EUDELi jakinarazi zaie.
• Argitalpena Euskal Autonomia Erkidegoko Aldizkari Ofizialean eta hiru lurralde historikoetako aldizkari ofizialetan egingo da, ezagutza orokorra bermatzeko.

Arriskuak eta babes-neurriak

• Arrisku nagusia ez da belaunaldien arteko transmisioaren ahultzea, hizkuntzaren ezagutzaren eta erabilera errealaren arteko desoreka baizik.
• Globalizazioak, digitalizazioak eta kultura-homogeneizazioak murrizten dituzte ondarea birsortzeko espazio komunitarioak.
• Neurri gisa, elementua Ondare Kultural Immaterialeko Babes Bereziko Ondasun gisa deklaratzea proposatzen du Euskal Autonomia Erkidegoko Ondare Kulturalaren Zentroak.
• Testuak emakumeek transmisioan izan duten ekarpen historikoa eta jatorriz euskaldunak ez diren pertsonen inplikazioa nabarmentzen ditu.

Espedientearen hasierak babes juridiko berezia aktibatzen du berehala eta modu probisional, Ley 6/2019 arauak babes bereziko ondasun kulturaletarako aurreikusten duen erregimenarekin batera. Aitortza honek eragina du euskal gizarte osoan, hizkuntza ondare-elementu gisa kokatzen baitu eta haren transmisioari, erabilerari eta etorkizuneko babes-neurriei buruzko eztabaida publikoa zabaltzen baitu.

Fuente: Boletín Oficial de Bizkaia, 183. zenbakia, 2026ko irailaren 24a, III. atala, orr. 1-6 (erreferentzia ofiziala: BOB-2026a183-(III-147)).