El Gobierno Vasco y el Estado han resuelto sus discrepancias presupuestarias para 2026

Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak liskar luze bati amaiera eman diote gaur: Boletín Oficial del País Vasco-k (BOPV) 2026ko abuztuaren 17ko 3625 zenbakian argitaratu du Ley 7/2025, abenduaren 23koa, Euskadiko Aurrekontu Orokorrak 2026rako onartzen dituena. Dokumentuak azkenean konponduta utzi du estatuaren eta euskal gobernuaren arteko ika-mika juridiko nagusia.

Akordio hori Komisio Bikoitzaren bidez gauzatu da, Organoaren 33.2 artikuluaren arabera. 2026ko maiatzaren 30ean sinatu zuten alderdiek — Estatuaren aldetik Ángel Víctor Torres Pérez (Politika Territorial eta Memoria Demokratikoko ministroa), eta Eusko Jaurlaritzaren aldetik María Ubarrechena Cid (Gobernantza, Administrazio Digitala eta Autogobernuko kontseilaria). BOPV-n Kepa Bilbao Gaubeca kontseilariak berretsia du argitalpen-ofiziala.

Zerk eragin du desadostasuna?

Arazoaren erroa Ley 7/2025-aren Azken Xedapen Dekabena da. Xedapen horrek Euskadiko politika ekonomikoaren esparruan Estatuaren segurtasun estrategiara egokitzeko betebeharrak ezartzen zituen, eta euskal gobernuak bere autonomia fiskalari eragina zuela uste zuen.

Hain zuzen ere, azken xedapenak honako hau ezartzen zuen: Eusko Jaurlaritzak bere jarduerak Estatuaren ekintza exteriorreko printzipioetara egokitu behar zituela, eta horrek Euskadiko politika fiskalaren autonomia mugatzen zuela zenbait ekonomi sustapen-programatan.

Akordioaren gakoak

Akordioak hiru irizpide finkatzen ditu desadostasunak argitzeko:

• Ekonomia sustapenaren definizioa: Azken xedapenaren “ekonomia sustatzeko politiken” aipamena funtsean sustapen-ekintzei dagokiela (ez bestelako ekintza politikoei), enpresa hori eman zuen zuzenketaren justifikazioarekin bat datorrela.
• Estatuaren ekintza exteriorra: Ley 2/2014, martxoaren 25koa, Estatuaren Ekintza Exteriorra eta Zerbitzu Kanpoarrari buruzkoa — 11. artikuluan jasotako jarraibideei lotuta interpretatu behar dela azken xedapenaren edukia.
• Europako Segurtasun Estrategia: Aipamen hori Europar Batasuneko eta Estatu kideen printzipio eta helburuen arabera ulertu behar dela, eta horretarako egokitzapen arautuko neurriak hartuko direla argi utzi.

Horrez gain, akordioak argitzen du Europar Batasuneko ekintza exteriorreko printzipioei heldu behar zaiela, estatu kide guztien koordinazioarekin.

Ondorio juridikoak eta pausoak

Akordioak lau puntu ditu ondorio gisa. Alde batetik, Tribunal Konstituzionalari jakinarazi behar zaio, Ley Orgánica 2/1979, urriaren 3koa — 33.2 artikuluan — finkatutako prozeduraren arabera.

Bestetik, Boletín Oficial del Estado-n eta Boletín Oficial del País Vasco-n txertatu behar da akordio hori, formalismo guztiak betetzeko. Bi alderdiek konfirmatu dute desadostasunak amaitu direla eta eztabaida bukatutzat eman dela.

Por parte del Estado, el proceso ha sido coordinado por el Ministerio de Política Territorial y Memoria Democrática, y por parte del Gobierno Vasco, por el Departamento de Gobernanza, Administración Digital y Autogobierno.

Antecedentes: una negociación larga

Conviene recordar que este asunto no es algo reciente: el 24 de abril de 2026, el Boletín Oficial del Estado (BOE-A-2026-9029) publicó un primer acuerdo, firmado el 27 de marzo de 2026, en el que se decidió iniciar las negociaciones sobre las discrepancias y constituir un grupo técnico.

Tras esa negociación se ha llegado al acuerdo de hoy, firmado el 30 de mayo de 2026 (en la versión del BOPV) / 15 de julio (en la versión del BOE).

Importancia para Euskadi

Este acuerdo afecta directamente al desarrollo del presupuesto de Euskadi para 2026. Teniendo en cuenta que Euskadi cuenta con un régimen especial de fiscalidad autónoma —gestionado a través de los Conciertos Económicos—, resolver estas discrepancias a tiempo evita el riesgo de que la aplicación de los presupuestos se retrase o se vea limitada.

Para los lectores, la noticia de hoy demuestra que el Estado y los territorios autónomos son capaces de trabajar en colaboración en el ámbito de la política económica pública, a pesar de los duros debates. Para el sector empresarial y la ciudadanía vasca, supondrá el fin de la incertidumbre jurídica.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, N.º 3625, 17 de agosto de 2026, Sección I (otras disposiciones) (referencia oficial: BOPV-2026/3625).