Eusko Jaurlaritzak eta Estatuak aurrekontu-desadostasunak konpondu dituzte 2026rako

Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak liskar luze bati amaiera eman diote gaur: Boletín Oficial del País Vasco-k (BOPV) 2026ko abuztuaren 17ko 3625 zenbakian argitaratu du Ley 7/2025, abenduaren 23koa, Euskadiko Aurrekontu Orokorrak 2026rako onartzen dituena. Dokumentuak azkenean konponduta utzi du estatuaren eta euskal gobernuaren arteko ika-mika juridiko nagusia.

Akordio hori Komisio Bikoitzaren bidez gauzatu da, Organoaren 33.2 artikuluaren arabera. 2026ko maiatzaren 30ean sinatu zuten alderdiek — Estatuaren aldetik Ángel Víctor Torres Pérez (Politika Territorial eta Memoria Demokratikoko ministroa), eta Eusko Jaurlaritzaren aldetik María Ubarrechena Cid (Gobernantza, Administrazio Digitala eta Autogobernoko kontseilaria). BOPV-n Kepa Bilbao Gaubeca kontseilariak berretsia du argitalpen-ofiziala.

Zerk eragin du desadostasuna?

Arazoaren erroa Ley 7/2025-aren Azken Xedapen Dekabena da. Xedapen horrek Euskadiko politika ekonomikoaren esparruan Estatuaren segurtasun estrategiara egokitzeko betebeharrak ezartzen zituen, eta euskal gobernuak bere autonomia fiskalari eragina zuela uste zuen.

Hain zuzen ere, azken xedapenak honako hau ezartzen zuen: Eusko Jaurlaritzak bere jarduerak Estatuaren ekintza exteriorreko printzipioetara egokitu behar zituela, eta horrek Euskadiko politika fiskalaren autonomia mugatzen zuela zenbait ekonomi sustapen-programatan.

Akordioaren gakoak

Akordioak hiru irizpide finkatzen ditu desadostasunak argitzeko:

• Ekonomia sustapenaren definizioa: Azken xedapenaren “ekonomia sustatzeko politiken” aipamena funtsean sustapen-ekintzei dagokiela (ez bestelako ekintza politikoei), enpresa hori eman zuen zuzenketaren justifikazioarekin bat datorrela.
• Estatuaren ekintza exteriorra: Ley 2/2014, martxoaren 25koa, Estatuaren Ekintza Exteriorra eta Zerbitzu Kanpoarrari buruzkoa — 11. artikuluan jasotako jarraibideei lotuta interpretatu behar dela azken xedapenaren edukia.
• Europako Segurtasun Estrategia: Aipamen hori Europar Batasuneko eta Estatu kideen printzipio eta helburuen arabera ulertu behar dela, eta horretarako egokitzapen arautuko neurriak hartuko direla argi utzi.

Horrez gain, akordioak argitzen du Europar Batasuneko ekintza exteriorreko printzipioei heldu behar zaiela, estatu kide guztien koordinazioarekin.

Ondorio juridikoak eta pausoak

Akordioak lau puntu ditu ondorio gisa. Alde batetik, Tribunal Konstituzionalari jakinarazi behar zaio, Ley Orgánica 2/1979, urriaren 3koa — 33.2 artikuluan — finkatutako prozeduraren arabera.

Bestetik, Boletín Oficial del Estado-n eta Boletín Oficial del País Vasco-n txertatu behar da akordio hori, formalismo guztiak betetzeko. Bi alderdiek konfirmatu dute desadostasunak amaitu direla eta eztabaida bukatutzat eman dela.

Estatuaren aldetik, Política Territorial eta Memoria Demokratikoko Ministerioak koordinatu du prozesu hau, eta Eusko Jaurlaritzaren aldetik, Gobernantza, Administrazio Digitala eta Autogobernoko Sailak.

Aurrekariak: negoziazio luzea

Gogoratu behar da gai hau ez dela oraingo kontua: 2026ko apirilaren 24an, Boletín Oficial del Estado-k (BOE-A-2026-9029) lehen akordio bat argitaratu zuen, 2026ko martxoaren 27an sinatua, non desadostasunei buruzko negoziazioak hastea eta talde tekniko bat osatzea erabaki zen.

Negoziazio horren ondoren heldu da gaurko akordioa, 2026ko maiatzaren 30ean (BOPVren bertsioan) / uztailaren 15ean (BOEren bertsioan) sinatua.

Garrantzia Euskadikoarentzat

Akordio honek zuzenean eragiten dio Euskadiko 2026ko aurrekontuaren martxari. Kontuan hartuta Euskadi bere fiskalitate autonomoko erregimen berezia duela — Foru Laburren bidez kudeatzen dena —, desadostasun hauek garaiz konpontzeak ekiditen du aurrekontuak aplikatzea atzeratu edo murriztu daitekeen arriskua.

Irakurleentzat, gaurko albisteak ekonomia-politika publikoaren eremuan Estatuak eta lurralde autonomoek lankidetzan lan egiteko gai direla frogatzen du, nahiz eta eztabaida gogorrak egon. Euskadiko enpresa-sektorearentzat eta Herritarrentzat, ziurgabetasun juridikoaren amaiera ekarriko du.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, Nº 3625, 17 de agosto de 2026, Sección I (otras disposiciones) (erreferentzia ofiziala: BOPV-2026/3625).