Mendatako Udalak etxebizitza tasatuaren ordenantza onartu du prezioak mugatzeko

Mendatako Udalak etxebizitza tasatu municipalaren ordenantza onartu du, herrian etxebizitza eskuragarriaren araubide berria ezartzeko. Arauak prezioak eta onuradunen diru-sarrerak mugatzen ditu, eta Boletín Oficial de Bizkaia aldizkariaren 180. zenbakian argitaratu da, 2026ko irailaren 21ean, II. atalean (erreferentzia ofiziala: BOB-2026a180-(II-4907)). Ordenantza Joseba Mallea Lamikiz alkateak sinatu zuen Mendatan, 2026ko irailaren 16an, eta onarpen definitiboaren eta testuaren argitalpenaren biharamunean sartuko da indarrean.

Etxebizitza tasatuaren kontzeptua eta oinarri legala

Ordenantzak Vivienda Tasada Municipal (VTM) izeneko figura arautzen du, Ley 2/2006, de 30 de junio, de Suelo y Urbanismo del País Vasco legean jasotako garapenean. VTM izango dira salmenta- edo alokairu-prezioa mugatuta dutelako Udalak halaxe kalifikatzen dituen etxebizitzak; kalifikazioa garaje eta trastero lotuei ere hedatzen zaie.

Hiru kasutan sartzen dira araubide honetan:

• Planeamenduak berariaz horretarako kalifikatutako lurzoruan sustatutako etxebizitzak.
• Sustatzailearen eta Udalaren arteko hitzarmena duten lurzoru libreetan eraikitakoak.
• Udal-jabetzako lurzoruan egindakoak, lurzoru edo etxebizitza tasatu gisa eraiki edo eskualdatutakoak.

Bi erregimen mota eta prezioen muga

VTMak bi klasetan banatzen dira:

• Viviendas Tasadas Municipales de Régimen General (VTMG): Udalak askatasuna du prezioaren eta onuradunen diru-sarreren parametroak ezartzeko; Mendatako Udaleko Plenoak zehaztuko ditu deialdi bakoitzean, zozketaren baldintzekin batera.
• Viviendas Tasadas Municipales de Régimen Especial (VTME): etxebizitza tasatu ofizialak ordezkatu ahal izango ditu legeak ezarritako gutxieneko estandarrak betetzeko.

Alokairu-kasuan, erregimen orokorreko etxebizitzen urteko errenta ezin izango da izan gehienez salmenta-prezio maximoaren % 2,5.

Onuradunen baldintzak eta diru-sarreren muga

Adjudikaziodun izateko, eskatzaileak adin nagusikoa edo emantzipatua izan behar du, etxebizitza-beharra egiaztatu, diru-sarreren muga bete eta Euskadin erroldatuta egon behar du. Etxebizitza-beharraren baldintzak dio bizikidetza-unitateko kide guztiek ez dutela etxebizitzarik izan behar jabetzan, jabetza biluzian, gainazaleko eskubidean edo usufruktuan aurreko bi urteetan.

Salbuespenak zerrendatzen dira:

• Etxebizitza hondatuta eta eraisteko agindua duena.
• Desjabetze-espedientean sartutako etxebizitza.
• Decreto 317/2022 delakoaren bizigarritasun-baldintzak betetzen ez dituena.
• Banaketa edo dibortzioaren ondorioz ezkontide bati esleitutako etxebizitza.
• Irisgarritasun-arazoak dituena, edo 55 urtetik gorako titularrena.
• Pertsonako 20 metro karratu erabilgarri baino gutxiagoko etxebizitza.
• Jabetza-partaidetza % 50 artekoa, 100.000 eurotik beherakoa denean.

Diru-sarrerei dagokienez, eskatzaileak edo bizikidetza-unitateak egiaztatu behar du azken ekitaldi fiskaleko urteko diru-sarrera haztatuak ez direla 80.000 eurotik gorakoak. Kalkulurako Decreto 39/2008 de 4 de marzo de 2008 aplikatuko da, eta ez da gutxieneko diru-sarrerarik ezartzen.

Kalifikazioa, tanteoa eta atzera-eskubidea

Kalifikazioa Mendatako Udaleko Plenoak egingo du, eta jabetza-erregistroan etxebizitza tasatu gisa jasoko da. Kalifikazioak etxebizitza bakoitzaren salmenta-prezio maximoa finkatuko du, garaje eta trasteroekin batera, baita familia ugariei eta desgaitasuna dutenei zuzendutako etxebizitza kopurua ere.

Kalifikatutako etxebizitzek babes-izaera iraunkorra izango dute, eta beti egongo dira lotuta prezio maximoari eta Udalaren aldeko tanteo eta atzera-eskubideari; atzera-eskubidea, subsidiarioki, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren aldekoa izango da. Tanteo-eskubidea bi hilabeteko epean baliatu beharko da jakinarazpena erregistroan sartu eta hurrengo egunetik aurrera. Kontratu guztiek udal-bisadorea beharko dute, eta jabetza-erregistroan sartzeko ezinbestekoa izango da bisadorea izatea.

Adjudikazioa eta okupazio-betebeharra

Adjudikazio-prozedura deialdi publiko bidez egingo da, oinarriak Boletín Oficial de Bizkaia aldizkarian argitaratuta, eta interesdunen erregistroa osatuko da zozketa egiteko. Udalak Gobierno Vascori enkargatu ahal izango dio prozedura, hitzarmenen bidez, edo Etxebide sistema erabili ahal izango du eskatzaileen zerrenda osatzeko eta eguneratzeko. Etxebizitza tasatu bati uko egin dion pertsona ezin izango da eskatzaileen erregistroan sartu bost urte igaro arte.

Etxebizitzek titularren edo maizterren bizileku ohiko eta iraunkorra izan behar dute; ezingo dira inolaz ere besteri utzi, hutsik eduki edo bigarren bizileku gisa erabili. Salerosketa-eskritura edo alokairu-kontratua sinatu ondoren, bi hilabeteko epean egin beharko da etxebizitzara joan eta bertan erroldatzea. Betebeharra ez betetzeak udalari, edo subsidiarioki Gobierno Vascori, tanteo eta atzera-eskubidea erabiltzeko eskubidea emango dio, eta, gainera, atzerapen-hilabete bakoitzeko etxebizitzaren eskritura-balioaren % 30eko isun ekonomikoa ezarriko da.

Ondorioa

Ordenantza indarrean sartuko da onarpen definitiboaren eta testuaren Boletín Oficial de Bizkaia aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean, eta aurretik izapidetutako edo onartutako hirigintza-antolamenduko planetara ere hedatuko ditu ondorioak, baldin eta etxebizitza tasatuetarako erreserbak aurreikusten badituzte. Mendatako herritarrentzat arau berriak etxebizitza eskuragarrirako sarbidea arautzen du, prezioen eta diru-sarreren kontrolaren bidez, eta babes publikoko etxebizitzaren figura iraunkortasunez finkatzen du herrian.

Fuente: Boletín Oficial de Bizkaia, 180. zenbakia, 2026ko irailaren 21a, II. atala, orr. 1-6 (erreferentzia ofiziala: BOB-2026a180-(II-4907)).