Jaurlaritzak lau milioi euro emango dizkie udalei klima eta…

Industria, Trantsizio Energetikoa eta Jasangarritasun Sailak 4.000.000 euroko diru-laguntza deialdia argitaratu du, udal eta toki-erakundeek klima-aldaketara egokitzeko, natura-ondarea zaintzeko eta Asteklima 2026 ekintzetarako erabil dezaten. Mikel Jauregi Letemendia sailburuak urriaren 21ean sinatutako aginduak ezartzen ditu oinarriak eta deialdia, eta Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 207. zenbakian kaleratu da, 2026ko urriaren 29an, 2026/4560 erreferentzia ofizialarekin. Eskabideak hilabeteko epean aurkez ditzakete erakunde interesdunek, argitalpenaren ondoko egunetik zenbatuta.

2019ko larrialdi klimatikotik plan estrategikora

Deialdiaren oinarriak ez dira hutsetik sortu. 2019ko uztailean Eusko Jaurlaritzak larrialdi klimatikoaren adierazpen instituzionala sinatu zuen, 2050erako berotegi-efektuko gasen isurketen neutraltasuna lortzeko helburuarekin, eta urte bereko irailaren 26an Eusko Legebiltzarrak bat egin zuen adierazpenarekin, aho batez. Hortik abiatuta, zenbait arau eta estrategia onartu dira: V. Ingurumen Esparru Programa 2030, Euskadiko Biodibertsitate Estrategia 2030, klima-aldaketaren 2050erako estrategia eta trantsizio energetikoaren eta klima-aldaketaren 1/2024 Legea, besteak beste. Natura-ondarearen arloan, berriz, 9/2021 Legea da erreferentzia nagusia.

Sailak azaldu duenez, xedea udal-politikak ingurumen-lehentasun horiekin lerrokatzea da, eta tokiko administrazioa da “herritarrengandik hurbilen dagoen erakundea”, klima-aldaketaren aurrean ohiturak aldatzeko orduan. Deialdia 2025-2028 aldiko Diru-laguntzen Plan Estrategikoan jasota dago, eta Ihobe, S.A. izango da entitate kolaboratzailea. Prozedura Natura Ondarearen eta Klima Aldaketarako Egokitzapenaren Zuzendaritzak kudeatuko du, eta ebazpena Ingurumen sailburuordearen eskumena izango da.

Hiru lerro eta 4.000.000 euroko banaketa

Deialdiak hiru finantzaketa-lerro bereizten ditu, 2026, 2027 eta 2028ko aurrekontuetarako konpromiso-kredituen kontura:

Klima-aldaketarako lerroa: gehienez 2.500.000 euro.
Natura-ondarerako lerroa: gehienez 1.400.000 euro.
Asteklima 2026 lerroa: gehienez 100.000 euro.

Guztira, beraz, 4.000.000 euro. Kopuru hori ez da itxia: lehen bi lerroen artean dirua alde batera eta bestera pasa ahal izango da, eskaerarik ez badago edo baldintzak betetzen ez badira, baina ezingo da inola ere gainditu finkatutako gehieneko kopurua. Gainera, oinarriek aurreikusten dute lerro bakoitzerako zenbatekoa % 50 arte handitu ahal izango dela, saileko beste programetan erabili gabeko kreditua badago eta ebazpena argitaratzen bada.

Nork eskatu dezake eta zer finantzatzen den

Onuradun izan daitezkeen erakundeak toki-eremukoak dira, eta zerrenda zabala da:

Udalak, kontzejuak eta udalerritik beherako tokiko lurralde-erakundeak.
Udal-mankomunitateak eta Arabako lurralde historikoko koadrillak.
Eskualdeak eta tokiko erakunde autonomoak.
Tokiko zuzenbide publikoko erakundeak: toki-sozietate merkataritzak, enpresa-erakunde publiko lokalak, partzuergoak eta tokiko fundazio publikoak.

Klima-aldaketaren lerroan, CO2aren absortzioa eta lurraldearen erresilientzia sustatzeko egokitzapen-neurriak finantzatuko dira: bero-boladek, lehorteek, uholdeek eta itsas mailaren igoerak eragindako arriskuen prebentzioa, naturan oinarritutako soluzioak eta karbono-isurbide naturalen sorrera edo hobekuntza. Natura-ondarearen lerroan, habitat naturalak berreskuratzea, espezie mehatxatuak babestea eta degradatutako eremuak leheneratzea sartzen dira. Asteklima 2026 lerroan, berriz, herritarrak klima-aldaketaren aurrean aktibatzera bideratutako jarduerak: hitzaldiak, tailerrak, antzerkia, zinema, bisitak edo erakusketak, besteak beste.

Proiektu bakoitzeko mugak

Gehieneko zenbatekoak jarduera-mota eta erakundearen tamainaren arabera daude:

Klima-aldaketa: 225.000 euro proiektu bakoitzeko esku-hartzeetan, eta 20.000 euro gehienez klima-aterpeen sarea diseinatzeko edo 5.000 biztanle baino gutxiagoko udalerri eta eskualdeetan egokitzapen-neurriak lehenesteko.
Natura-ondarea: 100.000 euro proiektu bakoitzeko.
Asteklima 2026: 7.000 euro gehienez udal-eremuko erakundeentzat eta 10.000 euro eremu gainudalerrikoentzat.
Laguntzaren ehunekoa: gastuen % 80 7.000 biztanle baino gehiagoko erakundeentzat eta % 95 biztanle gutxiagokoentzat, zenbait lerrori aplikatutako portzentajeekin.

Asteklima lerroan, gainera, jarduera bakoitzeko gehieneko unitate-kopuruak zehaztu dira: 450 euro hitzaldi eta jardunaldiko, 2.000 euro tailer eta erakusketako, 550 euro ipuin-kontalariako, 800 euro zinemako, 1.000 euro antzerki eta bideo-lehiaketetarako, eta 500 euro bisitaldi eta ibilaldietarako.

Hilabeteko epea eta sei hilabeteko ebazpen-epea

Eskabideak bitarteko elektronikoz aurkeztu beharko dira Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren egoitza elektronikoan, lerro bakoitzerako gaitutako guneetan. Entitate bakoitzak eskaera bakarra egin ahal izango du lerro bakoitzeko, eta proiektu bakarra aurkeztu. Aurkeztu beharreko proiektuek 2026ko urtarrilaren 1etik 2028ko urriaren 31ra bitartean egin beharko dira; Asteklima 2026 ekintzek, berriz, 2026ko bigarren seihilekoan egin beharko dute bat Euskadiko Klima eta Energia Astea 2026 delakoarekin.

Ebazpena sei hilabeteko epean eman eta jakinarazi beharko da, argitalpenaren ondoko egunetik zenbatuta, eta ebazteko eskumena Ingurumen sailburuordeak izango du, Natura Ondarearen eta Klima Aldaketarako Egokitzapenaren Zuzendariaren proposamenaren ondoren. Klima-aldaketarako eta natura-ondarerako lerroak lehiaketa bidez ebatziko dira, gutxienez 100 puntutik 50 lortu beharko direlarik; Asteklima lerroan, berriz, eskuragarri dagoen kopurua eskaeren arabera proportzionalki banatuko da.

Udalentzako bultzada, ingurumen-politiken giltzarri

Deialdiak udalen egitekoa indartzen du, klima-aldaketarako egokitzapena eta natura-ondarearen zaintza udal-plangintzaren ardatz bihurtuta. 4.000.000 euroko kopuruak hiru urteko epea duenez, udal txikiek eta 5.000 biztanle baino gutxiagokoek proiektu propioetarako aukera izango dute, eskualdeko beste erakunde batzuekin batera lan eginda. Deialdiaren arrakastak, hein handi batean, proiektuen kalitate teknikoaren eta udal-planifikazioarekin duten loturaren araberakoa izango da.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, 207. zk., 2026ko urriaren 29a, I. atala (Beste xedapen batzuk), orr. 1-44 (erreferentzia ofiziala: 2026/4560).