Galicia declara ben de interese cultural seis moedas históricas da Colección Orol

O Consello da Xunta de Galicia declarou ben de interese cultural seis moedas históricas de Galicia mediante o Decreto 96/2026, do 28 de setembro, publicado no Diario Oficial de Galicia (DOG) núm. 192, do 8 de outubro de 2026, na súa sección III. A norma, proposta pola Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude, outorga a máxima protección patrimonial a un conxunto numismático propiedade da Xunta de Galicia e depositado no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense.

Un procedemento iniciado con sete moedas

A Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude acordou a incoación de oficio do procedemento o 23 de xuño de 2025, mediante resolución publicada no DOG núm. 119, do 24 de xuño, sobre sete moedas históricas pertencentes á denominada Colección Orol. O 25 de xuño de 2025 celebrouse a poxa da colección na casa Jesús Vico, S.L., en Madrid.

O 9 de outubro de 2025 o secretario xeral de Cultura do Ministerio de Cultura comunicou que a moeda «1/4 de excelente dos Reis Católicos, ceca A Coruña» fora adquirida na poxa mediante o exercicio do dereito de tenteo e destinada ao Museo Arqueolóxico Nacional. Ao estar xa sometida ao réxime de protección dos bens de interese cultural, quedou fóra do obxecto do decreto.

O 16 de xaneiro de 2026 publicouse a Orde do 14 de xaneiro de 2026 (DOG núm. 10), pola que se exerceu o dereito de tenteo sobre as outras seis moedas en favor da Comunidade Autónoma de Galicia. O expediente conta con tres informes favorables e motivados de institucións consultivas, cando a Lei 5/2016 esixe un mínimo de dous, e non se presentaron alegacións no período de exposición pública.

As seis pezas declaradas

• Tremissis Suevo de Honorio, ceca Gallaecia: ouro, 1,35 g, 16 mm, moi ben conservada, rara.
• Tremissis Suevo de Valentiniano, ceca Gallaecia: ouro, 1,35 g, 14,1 mm, grafito X no reverso, conservación excelente, rara.
• Tremissis Suevo serie Latina Mvnita, ceca Gallaecia: ouro, 1,24 g, 16,1 mm, excelente conservación, rarísima e posiblemente única, coa lenda GALLICA MVNITA PAX.
• Tremissis Visigodo de Wamba, ceca Tui: ouro, 1,35 g, 20,4 mm, conservación excelente, única.
• 1/2 de excelente da Granada dos Reis Católicos, ceca A Coruña: ouro, 3,48 g, 21,7 mm, moi boa conservación, rarísima.
• 1/2 real de Felipe II, ceca A Coruña, 1590: prata, 1,59 g, 18,5 mm, moi boa conservación, única.

O decreto precisa que as seis moedas non forman parte dunha colección e se entenden como obras individuais, de natureza material, condición moble e tipoloxía de moeda. A declaración ordena a súa anotación no Rexistro de Bens de Interese Cultural de Galicia e a comunicación ao Rexistro Xeral de Bens de Interese Cultural da Administración xeral do Estado.

Obrigas e réxime de protección

A declaración determina a aplicación do réxime previsto nos títulos II e III da Lei 5/2016, do 4 de maio, do patrimonio cultural de Galicia, e da Lei 16/1985, do 25 de xuño, do patrimonio histórico español en materia de exportación e espolio. Isto implica:

• Autorización previa da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude para calquera intervención nos bens.
• Deber de conservación, mantemento e custodia por parte das persoas titulares de dereitos reais.
• Acceso do persoal inspector, investigador e técnico, substituíble por depósito de ata dous meses cada cinco anos.
• Visita pública, substituíble por depósito para exposición durante un máximo de cinco meses cada dous anos.
• Notificación á Dirección Xeral de Patrimonio Cultural de toda transmisión onerosa, con prezo e condicións, e posibilidade de exercer tenteo ou retracto.
• Autorización do traslado, con indicación de orixe, destino, carácter temporal ou definitivo e condicións de conservación, seguridade e transporte.

A Colección Orol e a súa protección definitiva

A colección foi reunida polo empresario galego Antonio Orol Pernas, natural de Ferreira, O Valadouro (Lugo), vicepresidente da Asociación Numismática Madrileña e secretario da Sociedad Iberoamericana de Estudios Numismáticos. A súa pretensión era cubrir todas as emisións monetarias realizadas en Galicia desde o Imperio Romano ata a actualidade e que o conxunto permanecese unido nunha institución pública galega.

O decreto subliña que as seis pezas son emisións raras e únicas das que non se coñecen outros exemplares iguais e que non están presentes en ningún museo galego, español ou do mundo. Contra a norma, que esgota a vía administrativa, cabe recurso potestativo de reposición no prazo dun mes desde o día seguinte á publicación ou recurso contencioso-administrativo no prazo de dous meses ante a Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Asinaa o presidente Alfonso Rueda Valenzuela e o conselleiro José Carlos López Campos, e ten eficacia desde o día seguinte á súa publicación no DOG.

A declaración sitúa o patrimonio numismático galego no nivel máximo de tutela legal e garante a permanencia en Galicia dun conxunto que documenta desde o Reino Suevo ata a monarquía dos Austrias, cun interese directo para coleccionistas, museos e investigadores.

Fuente: DOG, núm. 192, 8 de outubro de 2026, sección III, páx. 51841 (referencia oficial: CVE-DOG: ddqelq60-slp1-1y44-6ab1-rcivtd5ybsv9).