Bost milioi euro bideratuko ditu Jaurlaritzak abeltzainen krisi eta lehorte laguntzetara

Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburu Amaya Barredo Martínek azaroaren 3an sinatutako aginduak 2026ko laguntza berezien oinarriak onartzen ditu. Laguntzok Ekialde Hurbileko krisiak eragindako kostu-igoera eta lehortearen gainkostuak arintzera bideratzen dira, eta Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 214. zenbakian argitaratu ziren, 2026ko azaroaren 9an, 2026/4727 erreferentziarekin. Aginduak argitaratu eta hurrengo egunean, azaroaren 10ean, sortuko du efektua.

Ormuzko itsasartetik lehortearen gainkostuetara

Aginduaren hitzaurreak Ekialde Hurbileko gatazkaren ondorioak aipatzen ditu, eta zehazki Ormuzko itsasartearen inguruan izandako aldaketak, energia eta lehengaien merkatuetan ezegonkortasuna sortu zutenak. Gasolioaren, energiaren eta ongarrien prezioen igoerak eragin zuzena du vacuno de leche esplotazioen kostu-egituran, eta haien jarduera ezin da bat-bateko prezio-aldaketetara egokitu. Bestalde, 2026an zehar iraun duen lehorteak bazkalekuen eta forrajeen erabilgarritasuna murriztu du, abereen elikadura osagarriaren eta uraren horniduraren kostuak handituz.

Finantzaketari dagokionez, aginduak Reglamento de Ejecución (UE) 2026/1894 araua aipatzen du, 2026ko uztailaren 27koa, Ekialde Hurbileko krisialdiaren ondorioz nekazarientzako larrialdi-laguntzari buruzkoa. Lehortearen laguntzak, berriz, Reglamento (UE) n.º 1408/2013 arauaren menpeko minimis laguntzatzat jotzen dira. Aurrekontu-oinarria Ley 7/2025 da, abenduaren 23koa, 2026rako Euskadiko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituena.

Bi laguntza-lerro eta 5.523.525 euro

Oinarriek bi lerro bereizten dituzte. AEOR 2026 lerroak Ekialde Hurbileko krisialdiaren kostuak konpentsatzen ditu, eta AESE 2026 lerroak lehortearen gainkostuak. Zazpi milioi euroko muga ezartzen dute oinarriek, honela banatuta:

• 5.523.525 euro guztira, bi lerroen artean.
• 575.056 euro AEOR 2026 lerroarentzat: 394.615 euro FEAGA funtsetik eta 180.441 euro Euskadiko Aurrekontu Orokorretatik, estatu-mailako laguntza osagarri gisa.
• 4.948.469 euro AESE 2026 lerroarentzat, osorik Euskadiko Aurrekontu Orokorren kargura.
• Kopuru horiek % 40 arte handitu ahal izango dira, aurrekontu-aldaketaren bat onartzen bada, baina betiere laguntzen ebazpena eman aurretik.

Animaliako eta hektareako primak

AEOR 2026 laguntza animalia bakoitzeko prima finko baten bidez kalkulatzen da: 36 euro esne-abelgorri bakoitzeko, betiere 24 hilabetetik gorakoa eta 2026ko ekainaren 21ean SITRAN sisteman erregistratua bada. Prima hori gasolioaren eta ongarrien 2026ko prezio-igoeraren kalkulutik ateratzen da, eta jada jasotako gasolio-laguntzak kendu behar dira bertatik.

AESE 2026 laguntzetan, berriz, bederatzi prima-mota daude:

• 60 euro esnekoa ez den abelgorri bakoitzeko (24 hilabetetik gora).
• 6 euro ahuntz edo ardi bakoitzeko (12 hilabetetik gora).
• 30 euro zaldi bakoitzeko (12 hilabetetik gora).
• 100 euro kontsumo-patata hektarea bakoitzeko; 150 euro hazitarako patata hektarea bakoitzeko.
• 60 euro abere-elikadurarako arto hektarea bakoitzeko; 100 euro babarrun hektarea bakoitzeko.
• 40 euro ekilore hektarea bakoitzeko; 40 euro sagardotarako sagar hektarea bakoitzeko.

Laguntza guztiek muga argiak dituzte: AESE 2026 lerroan, gehienez 15.000 euro onuradun bakoitzeko, eta minimis erregimenak ezartzen duen muga ere aplikatzen da. Titulartasuna emakumearena edo partekatua bada, laguntza % 5 igotzen da; titularra 41 urtetik beherako pertsona gaztea bada, beste % 5. Soilik 300 eurotik gorako laguntzak emango dira, eta laborantzetan gutxienez hektarea bat deklaratu beharko da.

De ofiziozko prozedura eta abenduaren 31ko muga

Laguntzak de ofizioz kalkulatzen dira, erregistro administratiboetan dauden datuen arabera, lehiakortasun-prozeduraren bidez. Landa Garapen eta Politika Europarren Zuzendaritzak eta Nekazaritza eta Abeltzaintza Zuzendaritzak kudeatuko dituzte, hurrenez hurren, bi lerroak. Epeak hauek dira:

• 15 egun baliodun: behin-behineko ebazpen-proposamena argitaratzeko epea, aginduak efektua sortzen duenetik.
• 10 egun baliodun: onuradunek alegazioak egiteko edo proposamena onartzeko epea.
• Hilabete bat: alegazioak ebazteko epea.
• Hiru hilabete: ebazpena emateko eta jakinarazteko epea; bete ezean, isiltasun administratiboak ukatutzat emango du laguntza.
• 2026ko abenduaren 31: Euskadiko aurrekontuen kargurako ordainketak egin behar diren azken eguna.

Nekazaritza sektorearentzako arintze-neurria

Laguntzok 2026ko ekitaldiko kostu-igoera zehatzari erantzuten diote, eta ez dute iraunkortasun-helbururik: behin-behineko eta ezohiko neurriak dira, ustiapenen bideragarritasuna babestu eta landa-eremuko jarduera eten ez dadin. Eusko Jaurlaritzak sektore estrategikotzat jotzen du nekazaritza, elikagai-hornidura bermatzeko funtzioagatik eta landa-eremuko biztanleria finkatzeko duen zereginagatik; beraz, 5,5 milioi euroko laguntza hau zuzeneko arintzea da esne-abelgorriaren, haragi-abelgorriaren, zaldi, ardi eta ahuntz esplotazioentzat, baita patata, babarrun, ekilore, sagar eta arto laborantzentzat ere.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 214, 9 de noviembre de 2026, Otras Disposiciones (erreferencia oficial: 2026/4727).