A Xunta abre as axudas contra pragas vexetais con 40.000 euros

A Consellería do Medio Rural abriu a convocatoria de indemnizacións destinadas a titulares de vexetais afectados por medidas fitosanitarias oficiais de erradicación, dotada con 40.000 euros. A Orde do 30 de setembro de 2026 establece as bases reguladoras e convoca para o ano 2026 estas axudas, tramitadas baixo o código de procedemento MR465A. A norma publicouse no Diario Oficial de Galicia (DOG) número 192, do 8 de outubro de 2026, dentro da sección III, Outras disposicións.

Un réxime para compensar a erradicación de pragas

A orde asinaa a conselleira do Medio Rural, Mª José Gómez Rodríguez, e responde á necesidade de compensar os prexuízos económicos que sofren as persoas titulares cando a autoridade competente ordena destruír vexetais ou aplicar actuacións fitosanitarias obrigatorias. A base legal é a Lei 43/2002, do 20 de novembro, de sanidade vexetal, cuxo artigo 21 obriga a indemnizar as persoas prexudicadas, xunto co Regulamento (UE) 2016/2031 e o Regulamento (UE) 2022/2472 da Comisión, que declara compatibles co mercado interior este tipo de axudas nos sectores agrícola e forestal.

A convocatoria céntrase en dúas pragas presentes en Galicia: o Fusarium circinatum Nirenberg & O’Donnell, detectado en viveiros forestais de piñeiro desde o ano 2006, e o Grapevine flavescence dorée phytoplasma, confirmado por primeira vez na comunidade en 2023. As indemnizacións concédense en réxime de concorrencia non competitiva e son compatibles con outras axudas, sempre que a intensidade total non supere o 100 % dos custos subvencionables. O extracto da convocatoria figura na Base de datos nacional de subvencións co identificador BDNS 933692.

Que actuacións e que importes se indemnizan

• Fusarium circinatum: destrución de plantas de Pinus spp. destinadas a plantacións forestais, indemnizando o custo de produción e, de ser o caso, as tarefas de destrución.
• Flavescence dorée: eliminación e destrución de plantas de Vitis vinifera en parcelas de viñedo, de plantas de Vitis spp. en instalacións de produtores de planta de viveiro de vide e de plantas en instalacións de comercializadores.

Os baremos do anexo II fixan un custo medio de produción de 0,16 euros por planta forestal, con porcentaxes decrecentes:

• Ata 150.000 plantas: 0,144 euros por planta (90 % do custo).
• Máis de 150.000 e ata 300.000: 0,122 euros.
• Máis de 300.000 e ata 500.000: 0,115 euros.
• Máis de 500.000: 0,108 euros.

As tarefas de destrución indémnizanse ata un máximo do 10 % do valor da planta destruída. No viñedo, cando a medida afecta como máximo o 10 % da superficie da parcela, págase 10 euros por planta eliminada, cun mínimo de tres plantas no conxunto da solicitude; se afecta máis do 10 % ou a totalidade da parcela, a contía é de 7.500 euros por hectárea. Nos viveiros de vide o custo de produción fixado é de 2 euros por planta, mentres que os comercializadores cobran o prezo de adquisición acreditado por factura, cun máximo de 1,50 euros por planta. O importe máximo por persoa beneficiaria é de 10.000 euros, con cargo á aplicación orzamentaria 2026.15.04.713E.770.1 C.P. 2009 00740.

Quen pode solicitar e con que requisitos

• Persoas físicas, persoas xurídicas e entidades sen personalidade xurídica titulares dos vexetais afectados.
• Empresas, só se son microempresas ou pemes conforme ao Regulamento (UE) 2022/2472.
• Produtores de plantas de viveiro, inscritos nos rexistros oficiais no momento da inspección inicial.
• Parcelas de viñedo de máis de 0,1 hectárea, inscritas no Rexistro Vitícola de Galicia.

Quedan excluídas as persoas sancionadas por infraccións graves ou moi graves en materia de sanidade vexetal nos dous anos anteriores, as empresas en crise e as que teñan unha orde de recuperación pendente. Tampouco se indemnizan o valor das producións forestais —agás as plantas de viveiros forestais— nin o lucro cesante.

Prazo, tramitación e resolución

O prazo de presentación é dun mes: comeza ás 9.00 horas transcorridos cinco días hábiles desde o día seguinte á publicación no DOG e remata ás 20.00 horas do último día. A presentación electrónica é obrigatoria para persoas xurídicas, entidades sen personalidade xurídica, autónomos e representantes, a través da sede electrónica da Xunta de Galicia. Serán indemnizables as actuacións executadas entre o 16 de novembro de 2024 e o último día do prazo.

A resolución corresponde á Dirección Xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias, cun prazo máximo de cinco meses; transcorrido ese prazo sen resolución expresa, a solicitude enténdese desestimada por silencio administrativo. Contra as resolucións cabe recurso potestativo de reposición nun mes ou contencioso-administrativo ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia en dous meses.

Relevancia

A convocatoria dá cobertura económica a agricultores, viveiristas e comercializadores de planta que sofren a destrución de material vexetal por ordes oficiais de erradicación, unha situación que en Galicia afecta de forma continuada aos viveiros forestais de piñeiro desde hai dúas décadas e, máis recentemente, ao viñedo pola flavescencia dourada. O crédito de 40.000 euros é ampliable e o prazo dun mes comeza a contar nos próximos días, polo que os titulares afectados deben preparar a documentación —facturas de destrución e de compra, no seu caso— antes de que remate.

Fuente: Diario Oficial de Galicia, núm. 192, 8 de outubro de 2026, III. Outras disposicións, páx. 51852 (referencia oficial: CVE-DOG qsalbkt3-pjl9-zmb8-b658-c4s3mmksibm7).