Sarea areto eszeniko publikoen sareak lehen marko juridiko egonkorra du jada

Sarea —Euskadiko Titulartasun Publikoko Espazio Eszenikoen Sarea— arautzen duen 167/2026 Dekretua indarrean da 2026ko azaroaren 11tik, Boletín Oficial del País Vasco delakoaren azaroaren 10eko 215. zenbakian argitaratu eta hurrengo egunean, dekretuaren xedapen finalen arabera. Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak bultzatutako araua da, urriaren 13ko Gobernu Kontseiluaren bilkuran onartua, eta sarearen funtzionamendua arautzen du lehen aldiz: aretoak nola sartu, nola atera, zein baldintza tekniko eta artistiko bete behar diren eta zein organok hartzen dituzten erabakiak. Testuak 25 artikulu, lau kapitulu eta xedapen iragankor bat biltzen ditu, 2026/4742 erreferentzia ofizialarekin.

Sarea 1993an sortutako lankidetza-sarea da, eta orain arte ez zuen araudi propiorik: Eusko Jaurlaritzak, kultur arloan eskudunak diren hiru foru aldundiek eta sareko aretoen titular diren udalek borondatezko koordinazioan funtzionatu dute hiru hamarkadatan. Dekretuaren zioen adierazpenaren arabera, metatutako esperientziak “marko arautzaile ziur, egonkor, partekatu eta alderdi guztiek adostua” eskatzen zuen, eta hala jasotzen da arauan. Sareak nortasun juridikorik gabe jarraitzen du, baina orain izaera arautua duten organoak ditu.

Sarean sartzeko atea urtero hiru hilabetez zabaltzen da

Areto bat Sarean sartzeko, bere udalak edo udal-erakunde titularrak eskaera aurkeztu behar du, I. eranskineko inprimaki normalizatuarekin eta dagokion foru aldundiak emandako baliozkotze-txostenarekin batera. Eskaerak urtero aurkez daitezke, urteko lehen hiru hilabeteetan, dekretua indarrean sartu ondoren.

Prozedurak sei hilabeteko epe maximoa du ebazteko eta jakinarazteko, eskaera egin denetik. Epe hori igarota ebazpen espresurik ez badago, isiltasun administratiboak eskaera onartutzat jotzen du. Sartzea Kultura eta Hizkuntza Politika Saileko titularraren agindu baten bidez gauzatzen da, Sareako Lehendakaritzaren proposamenez eta Asanbladari aldez aurretik jakinarazita, eta agindua BOPVn argitaratzen da.

Gutxienez bederatzi emanaldi eta programazioaren erdia euskaraz

Arauak baldintza tekniko, kudeaketa eta programazio arlokoak ezartzen dizkie sartzen diren aretoei:

• Gutxienez 80 laguneko edukiera eta 5x6 metro edo 30 metro koadroko eszenatokia, soinu, argiztapen eta ikus-entzunezko ekipamendu profesionalarekin.
• Programazioaz arduratzen den kudeatzaile bat eta ikuskizunetarako erantzukizun zibileko asegurua.
• Gutxienez bederatzi emanaldi konpainia, talde edo artista profesionalenak, indarrean dagoen Arte Eszenikoen lan-hitzarmena betez.
• Bederatzi horietatik, gutxienez bat dantza, bat zirku eta kontzertu bat.
• Emanaldien % 50 gutxienez euskararen lurraldeetan egoitza duten konpainien ekoizpenak izan behar dira, eta ahoz aho dauden arte eszenikoen programazioaren % 50 gutxienez euskaraz.

Saretik kanpo geratuko dira urtean 20.000 euro cachetik (zergarik gabe) gorako programaziorik ez duten aretoak, soilik musika-emanaldiak edo kontratu “ataquilako” ikuskizunak eskaintzen dituztenak, familiako programaziorik ez dutenak —gutxienez lau emanaldi urtean— eta hizkuntza edo berdintasun arloko betebeharrak betetzen ez dituztenak.

Zazpi organok osatzen dute gobernantza

Dekretuak Sarearen egitura finkatzen du Lehendakaritza, Idazkaritza, Asanblada, Batzorde zuzendaria, Batzorde artistikoa, lurralde-batzordeak —Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa— eta batzorde bereziak barne. Batzorde zuzendariak gutxienez 8 eta gehienez 14 kide izango ditu, eta batzorde artistikoak gutxienez 5 eta gehienez 11; bietan kargua lau urterakoa da, eta artistikoan gutxienez pertsona batek urtero aldatuko da.

Lurralde Ordezkarien kopurua lurralde bakoitzeko areto-kopuruaren araberakoa da: 5 eta 15 areto artean ordezkari bat, 16 eta 25 artean bi, eta 25etik gora hiru. Asanbladak gutxienez hiru bilera arrunt egingo ditu urtean, eta Idazkaritzak kudeaketa-memoria bat egingo du urtero, urtarrilaren 31 baino lehen, Gardena gobernuaren gardentasun-atarian argitaratua.

Artistikoen katalogoa eta konpentsazioak

Batzorde artistikoak urtero Prestazio gomendatuen katalogoa landuko du, merkatuko ikuskizunak ikusi ondoren, eta kalitatea, aniztasuna, aktualitatea eta baldintza tekniko zein ekonomikoak izango ditu irizpide. Katalogoaren indarraldia 12 eta 24 hilabete artekoa da eta gutxienez bi urterik behin berritzen da.

Kideen lana ordaindu egiten da: gehienez 8.000 euro urtean, zergak barne, pertsona bakoitzeko, eta gastuak 16/1993 Dekretuan ezarritakoen arabera ordaintzen dira, besteak beste 0,29 euro kilometroko ibilgailu propioarekin eta 42 euro eguneko mantenu-gastuetarako Euskaditik kanpo.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 215, 10 de noviembre de 2026, I. atala (erreferentzia ofiziala: 2026/4742).