Lamiakoko dartsena berreskuratzeko ingurumen-txostena eman du Administrazio Ambientalak

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioko zuzendariak ingurumen-inpaktuaren txostena eman du Lamiakoko dartsena berreskuratzeko proiektuaren alde, Leioan (Bizkaia), Lamiako Real Estate Holding, S.L. eta beste sustatzaile batzuek bultzatutako egitasmoa bideratzeko. Ebazpena 2026ko abuztuaren 13koa da eta BOPV aldizkariko 178. zenbakian argitaratu da, 2026ko irailaren 17an, 2026/3918 erreferentzia ofizialarekin. Txostenaren arabera, proiektuak ez du ingurumen-ebaluazio arrunta beharko, ezarritako babes- eta zuzenketa-neurriak betetzen badira.

Izapidetzea eta esparru juridikoa

Leioako Udalak 2025eko abenduaren 12an osatu zuen proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren hasierako eskaera Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioko Zuzendaritzaren aurrean. 2026ko urtarrilaren 30ean, zuzendaritza horrek administrazio publikoen eta pertsona interesdunen kontsulta-tramitea abiatu zuen, 10/2021 Legearen 79. artikuluari jarraituz, eta espedientea sailaren webgunean egon zen herritarrek oharrak egiteko.

Proiektua ebaluazio sinplifikatuan sartzen da 21/2013 Legearen 7.2 artikuluaren arabera, Anexo IIko 8. taldeko c) epigrafearekin parekagarria delako: ubideen egokitzapen obrak, ertzak defendatzeko proiektuak eta ibai-dragatzeak, ur-masaren ezaugarri fisikoak aldatzean haren egoera ekologikoa hondatu dezakeenean. Organo eskuduna Ingurumen Administrazioko Zuzendaritza da, 410/2024 Dekretuak ezarritako egituraren arabera. Txostena ez da oztopo izango Leioako Plan Orokorraren aldaketaren (17A, 17B, 18A eta 18B eremuak) ingurumen-adierazpen estrategikoak ezartzen duenerako.

Proiektuaren edukia eta funtsezko zifrak

Proiektuaren helburua dartsena zati batean lehengoratzea da, tarte zabal bat marisma-eremu gisa berreskuratuz. Obrak Gobela ibaiaren azken tartearen desbideratzea, dartsena betetzen duten betegarri antropikoen indusketa eta Nerbioi-Ibaizabal itsasadarrarekin lotura berriak irekitzea barne hartzen ditu, BI-711 errepide zaharraren azpian. Egitasmoa Leioako Udalak 2018ko azaroan onartutako Lamiakoko dartsenaren inguruko Paisaiaren Ekintza Planaren esparruan kokatzen da.

• Marisma baxua: egunen % 75ean urpean egoten den eremua.
• Marisma altua: gehienez egunen % 30ean urpean.
• Kostaldeko aintzira iraunkorra, marea bizietan soilik berritzen dena.
• Autodepurazioa errazteko balsak, ura marismetara iritsi aurretik.
• 153.000 m3 betegarri induskatu, Gobelaren ibilgu berria egiteko eta hiru habitat leheneratzeko.
• 145.000 m3 betegarri parke urbanoa osatzeko; 7.000 m3 soberakin kanpoan kudeatuko da.
• Drainatze-obrak: OF-1, OF-2, OF-3 eta OF-4, Felipe del Río kalearekin eta BI-711 errepidearekin lotutako bidegurutzeak barne.
• Exekuzio-epea: 18 hilabete, horietatik 9 obra materialari dagozkio.

Hiru alternatiba aztertu ziren: 0 alternatiba, hau da, proiektua ez egitea, baztertu egin zen onura ekologiko, paisajistiko eta sozialik ez zuelako; eta 2. alternatiba hautatu zen, desembokadura naturalaren antzekoena delako, trazadura bihurgunetsuarekin eta marisma-eremu zabalagoekin.

Ingurumen-neurriak eta baldintzak

Txostenak babes- eta zuzenketa-neurri multzo bat ezartzen du, proiektua ingurumen-ebaluazio arruntera bideratu behar ez dadin.

• Juncus acutus flora babestuaren aleak in situ mantentzea edo, beharrezkoa bada, lekuz aldatzea, Bizkaiko Foru Aldundiaren baimenarekin.
• Espezie exotiko inbaditzaileak eskuz kentzea; plagizida, fungizida eta fitoziden erabilera debekatuta.
• Faunaren interesguneak detektatzeko ibilbide sistematikoak, eta espezie babestuen kasuan obrak gelditzea.
• Sedimentuak atxikitzeko sistemak, euri-jasa handietan berrikusi beharrekoak.
• Makineria-parkea solera iragazgaitzean eta efluenteak biltzeko sistemarekin.
• Obrak eguneko aldian soilik; 6 hilabete baino gehiago irauten badu, inpaktu akustikoaren azterketa egin beharko da.
• Hondakinen kudeaketa 7/2022 Legearen hierarkiaren arabera, eta lur-soberakinen balorizazioa hurbileko obretan.

Ondarea arriskuak eta indarraldia

Ondareari dagokionez, txostenak Udondoko zubia —Isabel II.a zubia ere deitua, Euskal Autonomia Erkidegoko fundiziozko zubi bakarra eta kultura-intereseko ondasuna— babesteko neurriak ezartzen ditu, ibaiaren ibilguaren aldaketak eta marea-dinamika berriek haren egonkortasunari eragin ez diezaioten. Dow Chemical Ibérica, S.L. enpresaren bulego-eraikin zaharraren bolumetria eta kanpo-irudia kontserbatzea ere aurreikusten da.

Lurzoru kutsatuei dagokienez, proiektua ez dator bat marisma-eremuko inbentarioarekin, baina trenbidearen eta Felipe del Río kalearen artean 48054-00035, 48054-00036 eta 48054-00127 kodeekin inbentariatutako lurzoruak daude. Eremuak Bilbao-Erandio uholde-arrisku potentzial esanguratsuko gunearekin egiten du muga (ES017-BIZ-IBA-01 kodea).

10/2021 Legearen 79.5 artikuluaren arabera, txostenak indarra galduko du argitaratu eta lau urtera proiektua exekutatu ez bada; kasu horretan, sustatzaileak ebaluazio sinplifikatuko prozedura berriro hasi beharko du.

Lamiakoko dartsena Nerbioi itsasadarrean ekosistema marismatar eta estuarinoak birsortzeko ahalmena duen gune bakanetako bat da, historikoki industria eta etxebizitza-garapenek okupatua. Txostenak bidea ematen dio proiektuari, baina baldintza zorrotzak ezartzen dizkio obren fasean, eta ingurumen-ebaluazio arrunta saihesteko neurri horiek betetzea ezinbestekoa izango da.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 178, 17 de septiembre de 2026, Otras Disposiciones, orr. 1-14 (erreferencia oficial: 2026/3918).