Herri Antzokia monumentu izendatzeko espedientea hasi du Jaurlaritzak Ordizian

Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuorde Andoni Iturbe Amorebietak Herri Antzokia monumentu izendatzeko espedientea hasi eta informazio publikora eta interesdunen entzunaldira atera du. Ordiziako (Gipuzkoa) Etxezarreta kaleko 9. zenbakian dagoen eraikinari Babes Bereziko Kultura Ondasun izaera aitortzea proposatzen du, Monumentu kategorian. Ebazpena 2026ko irailaren 15ekoa da eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian (BOPV) argitaratu da 2026ko urriaren 15ean, 197. zenbakian, 2026/4309 erreferentzia ofizialarekin.

Eusko Jaurlaritzak Kultura Ondarearen arloko eskumen esklusiboa du, Konstituzioaren 148.1.16 artikuluaren eta Autonomia Estatutuaren 10.19 artikuluaren babesean. Arlo horretan aplikatzen den araua Ley 6/2019, de 9 de mayo, de Patrimonio Cultural Vasco da, eta hark arautzen ditu Euskal Autonomia Erkidegoko interes kulturaleko ondasunen izendapen prozedurak. Espedientea Euskal Kultura Ondarearen CAPV Zentroko zerbitzu teknikoek aurkeztutako ebazpen-proposamenaren ondorioz abiatu da, eta izapidea Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak bideratu du.

Babes-erregimena berehala aplikatzen da

Ebazpenaren lehenengo atalak espedientea abiaraztea erabakitzen du, I. eranskinean ezarritako mugaketa, II. eranskinean jasotako deskribapena eta III. eranskineko babes-erregimen berezia oinarri hartuta. Inkoazioak berekin dakar ondasunaren babes-erregimen bereziaren aplikazio berehalakoa eta behin-behinekoa, bai eta Ley 6/2019 legeak Babes Bereziko ondasunentzat aurreikusitako erregimen erkide eta espezifikoa ere.

Hirugarren atalak Ordiziako Udalari eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Lankidetza, Gazteria eta Kirol Sailari eta Mugikortasun, Turismo eta Lurralde Antolamenduko Sailari jakinarazten die prozeduraren inkoazioak eragiten duela babestutako eremuetan partzelazio, eraikuntza edo eraiste lizentziak emateko debekua, baita jada emandakoen ondorioena ere. Halabeharrez berehala egin beharreko obrek, edozein kasutan, Gipuzkoako Foru Aldundiaren baimena beharko dute.

Alegazioak aurkezteko epea hogei egunekoa da

Bigarren atalak informazio publikoko epea zabaltzen du. Ebazpena BOPV aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, hogei eguneko epean aurkez daitezke alegazioak eta egoki iritzitako dokumentazioa, Ley 39/2015, de 1 de octubre, del Procedimiento Administrativo Común de las Administraciones Públicas legearen 82. eta 83. artikuluek xedatzen duten bezala. Espedientea Euskal Kultura Ondarearen CAPV Zentroan dago ikusgai, Vitoria-Gasteizko Donostia-San Sebastián kaleko 1. zenbakian.

Bosgarren atalak jakinarazpenen zerrenda zehazten du:

• Ordiziako Udala.
• Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Lankidetza, Gazteria eta Kirol Saila eta Mugikortasun, Turismo eta Lurralde Antolamendu Saila.
• Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Saila.
• Fermin Suquia Goicoechea.

Seigarren atalak agintzen du ebazpena BOPV aldizkarian eta Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratzea, guztien ezagutzarako.

Zinema-areto batetik monumentu izatera

II. eranskineko deskribapenaren arabera, eraikina Ordiziako hirigunean kokatzen da, Etxezarreta kaleko 9. zenbakian. Jatorriz Echezarreta Zine-Antzokia izena zuen, 1927an proiektatu eta 1928ko azaroaren 10ean inauguratu zen, industriaren gorakadaren eta zinemaren hedapenaren testuinguruan.

• Sustatzailea Juan José Echezarreta izan zen, Legorretako paper-enpresaria.
• Proiektua Domingo Unanue arkitekto ordiziarrak egin zuen 1927an, 26 urte zituela; haren lehen lan profesionala izan zen.
• Hasierako edukiera 700 plaza baino gehiagokoa zen, patioan eta anfiteatroan banatuta.
• Egitura osoa hormigoi armatuzkoa da, estalki lauekin eta apaingarririk gabe, arrazionalismoaren ezaugarrien arabera.
• Egungo eraikina Etxezarreta kalearen eta Domingo Unanue plazaren artean dagoen 7,5 metro inguruko desnibelean txertatzen da.

Kontserbatu beharreko elementuak eta erabilera

III. eranskineko babes-erregimen bereziak loteslea izaera aitortzen die bere preskripzioei, eta hirigintza, lurralde eta ingurumen antolamenduko tresnak haren mendera jarri behar ditu. Herri Antzokiaren erabilera nagusia dotazionala dela zehazten da, eta ondasunari kalte egiten dioten edo haren balio kulturalen aurka doazen erabilerak ez dira onargarritzat jotzen.

Kontserbatu beharreko elementuen artean daude eraikinaren egungo bolumenaren konfigurazioa, fatxaden konposizioa, hormigoi armatuzko egitura-sarea eta jatorrizko barne-banaketa. Elementu degradatzailetzat jotzen dira, besteak beste, jatorrizkoak ez diren PVC eta aluminiozko arotzeria, fatxadei atxikitako instalazioak eta jatorrizko diseinuaren kanpoko elementuak. Interbentzioek Gipuzkoako Foru Aldundiko kultura-arloan eskumena duen organoaren baimena beharko dute.

Eragina eta hurrengo urratsak

Inkoazioak babes juridiko berehalakoa ematen dio eraikinari, izendapen prozedura amaitu aurretik ere. Horrek esan nahi du, praktikan, eraistea edo bolumena aldatzea eragozten dela eta edozein esku-hartze Foru Aldundiaren baimenaren mende geratzen dela. Prozedurak aurrera egiten badu, Herri Antzokia Euskal Autonomia Erkidegoko kultura-ondarearen katalogoan sartuko da Monumentu gisa, eta horrek babes iraunkorra eta loteslea ekarriko dio.

Fuente: BOPV, 197. zenbakia, 2026ko urriaren 15a, Otras Disposiciones, orr. 1-13 (erreferentzia ofiziala: 2026/4309).