Faros de Innovación programaren lehen deialdia 19 milioi eu…

Eusko Jaurlaritzak lehen aldiz arautu eta deitu ditu Faros de Innovación programaren dirulaguntzak, Erronkak eta Plataformak modalitateetan, 2026-2028 aldirako. Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza sailburu Juan Ignacio Pérez Iglesiasek 2026ko urriaren 6an sinatutako aginduak 19.115.000 euroko gehieneko zenbatekoa finkatzen du, eta Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 210. zenbakian argitaratu da, 2026ko azaroaren 3an (2026/4628 erreferentzia). Deialdiaren xedea da zientzia aurreratuaren eta teknologiaren emaitzak berrikuntza bihurtzea, inpaktu sozial edo ekonomikoa izan dezaten.

Agindua PCTI Euskadi 2030 planarekin eta Faros de Innovación programarekin lerrokatuta dago, eta Fondo de Innovación delakoaren kargura finantzatzen da. Aurrekariak argiak dira: 2025eko urriaren 30ean aurkeztu zen programa, eta 2026ko martxoaren 16an jakinarazi zen laguntza-egituraren diseinua, PHI operatiboa lau tresnatan banatuta (Estrategiak, Erronkak, Plataformak eta Ibilbideak). Testuinguru juridikoa Decreto 494/2024 delakoak, Ley 20/2023 delakoak eta Ley 38/2003 delakoak osatzen dute, eta tramitazioa erabat elektronikoa da. Dirulaguntza hauek Sailaren 2026ko Plan Estrategikoan ere jasota daude.

Bederatzi faro eta hiru trantsizio

Programa hiru trantsizioren inguruan antolatu da: digitala eta teknologikoa, energetikoa eta ingurumenekoa, eta soziodemografikoa eta sanitarioa. Bederatzi lerro estrategiko hauek dira faroak:

Adimen artifiziala.
Teknologia kuantikoak.
Zibersegurtasuna.
Deskarbonizazioa.
Elikadura osasungarria eta jasangarria.
Osasun bakarra.
Osasun pertsonalizatua eta doitasunekoa.
Osasunaren baldintzatzaile sozialak.
Demografia eta erronka soziosanitarioak.

Farook lurraldearen indar zientifiko, teknologiko eta industrialetan oinarritzen dira, eta Europako trantsizio berdearen, lehiakortasunaren eta erresilientziaren lehentasunekin lerrokatzen dira.

Bi laguntza-lerro eta 19 milioi euro

Dirulaguntzek bi lerro dituzte, bakoitza helburu eta baldintza propioekin. Erronkak lerroak erronka nazionalak jorratzen dituzten zientzia-berrikuntza proiektuak babesten ditu, eragile zientifiko, enpresa eta erakunde publikoen partzuergoek garatuak, eta emaitzak balidatu, hartu edo eskalatzera bideratuta. Plataformak lerroak azpiegitura eta plataforma zientifiko-teknologiko estrategikoak sortu, hobetu edo Europa eta mundu mailako plataformekin konektatzen ditu, RVCTI osoari zerbitzua emateko.

Guztira: 19.115.000 euro, hiru ekitalditan banatuta.
Erronkak: 13.500.000 euro, 2026, 2027 eta 2028an 4.500.000 euroko urteko partidak.
Plataformak: 5.615.000 euro (2026an 3.615.000, 2027an 1.000.000 eta 2028an 1.000.000).
Proiektu bakoitzeko gehienekoa Erronkak lerroan: 4.500.000 euro aldi osoan eta 1.500.000 euro urteko.
Ekintza bakoitzeko gehienekoa Plataformak lerroan: 3.000.000 euro aldi osoan.

Lerro batean soberakinik geratuz gero, beste lerroko erreserba-zerrendara bideratu ahal izango da, balorazio-ordena errespetatuta.

Partzuergoak eta aurkezteko epea

Eskabideak nahitaez partzuergo baten bidez aurkeztu behar dira, eta partzuergoak gutxienez bi eragile izan behar ditu: RVCTIko eragile zientifiko bat, batetik, eta eragile ez-zientifiko bat — enpresa edo erakunde publikoa —, bestetik. Buruzagitza partekatua da: eragile zientifikoak zati zientifikoa gidatzen du eta eragile ez-zientifikoak inpaktuaren zatia. Enpresek soilik beren parte-hartze eraginkorrari dagozkion kostuak estali ahal izango dituzte, eta ez dute proiektuaren kostuen % 70 baino gehiago bere gain hartu ahal izango.

Eskabideak aurkezteko epea: hilabete bat, argitaratu eta biharamunetik hasita, hau da, abenduaren 4ra arte.
Aurkeztu beharreko agiriak: memoria teknikoa (gehienez 10 orrialde), aurrekontua eta finantzaketa-plana, kronograma eta partzuergoaren akordioa.
Plataformak lerroan, gainera, integrazio europarraren eta elkarreragingarritasunaren plana eskatu da.

Ebaluazioa eta epeak

Unibasq agentziak, Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentziak, egingo ditu ebaluazioak, eta 100 puntuko eskala erabiliko du hiru blokeren artean: ekintza-plana, finantzaketa-plana eta partzuergoa. Finantzazioa lortu ahal izateko gutxieneko atariak gainditu behar dira: 60 puntu guztira eta gutxieneko puntuazioak bloke bakoitzean.

Proiektuen exekuzio-epea agindua argitaratu zen egunetik 2028ko abenduaren 31ra artekoa da, eta ordainketak urterokoak izango dira: 2026ko ekitaldia osorik ordainduko da ebazpenaren ondoren, eta 2027an eta 2028an % 80ko aurrerakina. Justifikazioa 2028ko urtarrilaren 15a baino lehen aurkeztu beharko da lehenengo aldian, eta 2029ko urtarrilaren 15a baino lehen amaieran. Ebazpena emateko eta jakinarazteko epea sei hilabetekoa da, eta ebazpena Zientzia eta Berrikuntzako sailburuordeari dagokio.

Deialdi estrategikoa eragile zientifikoentzat

Agindu honek mugarri bat ezartzen du: lehen aldiz, berrikuntzaren balio-kate osoa hartzen duen deialdi bakarra dago, oinarrizko ikerketatik merkaturatzeraino, eta horrek partzuergo mistoak eta gobernantza anitzeko proiektuak lehenesten ditu. 19 milioi euro baino gehiago hiru urtetan zehar banatzeak aurreikusgarritasuna ematen die unibertsitateei, BERC, CIC eta CIS zentroei, enpresei eta erakunde publikoei, eta lotura zuzena ezartzen du PCTI Euskadi 2030 planaren helburuekin. Ebazpenean atzera egiteko bidea irekita dago — hilabeteko errekurtsoa aukerakoa eta bi hilabetekoa jurisdikziozkoa —, baina deialdiaren arkitekturak erakusten du Jaurlaritzak zientzia- eta enpresa-eragileak elkarrekin lan egitera bultzatu nahi dituela faro bakoitzaren inguruan.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, n.º 210, 3 de noviembre de 2026, Otras Disposiciones, orr. 1-22 (erreferencia oficial: 2026/4628).