Eusko Jaurlaritzak Ikertalent beken deialdi berria kaleratu du nekazaritza eta elikadura sektorerako

Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak Ikertalent programaren oinarri arautzaileak onartu eta 2026ko deialdia egin du, sektore agrario, pesquero eta alimentarioan ikertzaile eta teknologoak prestatzeko. Amaya Barredo Martín sailburuak sinatutako 2026ko urriaren 27ko Agindua argitaratu da Boletín Oficial del País Vasco aldizkariaren 213. zenbakian, 2026ko azaroaren 6an. Aginduak hamar doktoretza-aurreko beka eta zortzi teknologo-beka aurreikusten ditu, guztira 1.840.900 euroko hornidurarekin.

Ikerketa agroalimentarioko prestakuntzarako marko berria

Sailak 1980ko hamarkadatik deitzen ditu mota horretako prestakuntza-laguntzak, baina orain arteko oinarriak berridatzi eta indartu egin ditu. Oinarri berriak 14/2011 Legeari (Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza) eta 103/2019 Errege Dekretuari (doktoretza-aurreko ikertzaileen estatutua) lotuta daude, eta laguntzok 2026-2028 aldiko Diru-laguntzen Plan Estrategikoan txertatzen dira, “Primer sector y Pesca” ardatzaren barruan.

Deialdia 2026rako 7/2025 Legeak onartutako aurrekontu-kredituen kontura finantzatzen da. Aginduak bi laguntza-lerro ezartzen ditu: doktoretza-aurreko ikertzaileen prestakuntza, batetik, eta teknologoen prestakuntza, bestetik, biak ere Euskadiko nekazaritza, arrantza eta elikadura arloko I+D+i proiektuetan.

Hamar doktoretza-proiektu eta zortzi teknologo-proiektu

Doktoretza-lerroak hamar proiektu zehatzetarako bekak jasotzen ditu, hurrengo gaiak barne:

• Immunoestimulatzaile naturalak ganaduan, antibiotikoen ordezko (Neiker, Derio).
• Arrantza-kudeaketarako predikzio genomikoa eta klima-aldaketara egokitzea (Azti).
• Euskadiko kostaldeko karbono urdineko sumideroen azterketa (Azti).
• Bektoreek transmititutako gaixotasun emergenteen zaintza (Neiker).
• Itsaspeko ibilgailu autonomoekin kanpaina ozeanografikoak planifikatzea (Azti).
• Biorrefineria-prozesu jasangarrien digitalizazioa elikagai-hondakinak murrizteko (Azti).
• “Gaztomics”: gazta artisauen terroir mikrobiarra eta legamia autoktonoak (Leartiker Esneki Zentroa).
• Patatako Candidatus phytoplasma solani gaixotasunaren monitorizazioa (Neiker, Arkaute).
• Bacillus coagulans probiotikoaren eragina obesitatearen prebentzioan (Euskal Herriko Unibertsitatea, Arabako Farmazia Fakultatea).
• Onddo-hondakinetatik abiatutako film biodegradagarriak elikagai-ontzietarako (Euskal Herriko Unibertsitatea, Gipuzkoako Ingeniaritza Eskola).

Teknologo-lerroak zortzi proiektu ditu, besteak beste fagoak patogenoen biokontrolean, baso-osasunaren monitorizazioa, laboreen izurrien kontrola klima-aldaketaren eszenatoki batean, hegazti-gripea eta faunaren arteko kutsatze-katea, ruminanteen metano-emisioak, “Gas-Kal” proiektua gaztaren kalitaterako, itsas aplikazioetarako material biobaseatuak (“Learblue”) eta elikadura-prozesuen digitalizazio aurreratua.

Zenbatekoak eta iraupena

Doktoretza-aurreko beken kasuan, ordainsari gordinak urtez urte igotzen dira: 22.000 euro lehenengo urtean, 23.000 bigarrenean, 25.000 hirugarrenean eta 31.500 laugarrenean. Horiez gain, prestakuntza-osagarria urteko 2.000 eurokoa da (8.000 denera) eta laugarren urtea amaieran 4.200 euroko kalte-ordaina aurreikusten da.

Kontratuak gehienez lau urte iraungo ditu, aldi baterako ezintasun edo guraso-egoerak direla-eta egutegia luzagarri izanik. Teknologoen beka, berriz, subentzio modukoa da, bi urterako, urteko 17.000 euro gordinarekin eta 1.000 euroko prestakuntza-osagarriarekin.

Non eginen dira ikerketak

Bekak garatuko diren harrera-zentroak lau dira, eta horietara bideratuko da dirua, onuradunen arabera banatuta: Euskal Herriko Unibertsitatea, Neiker-Euskal Nekazaritza Ikerketa eta Garapenerako Institutua, Azti Fundazioa eta Leartiker S. Coop. Proiektu bakoitzaren titulazio eta ikasketa-eremu onargarriak ere finkatu dira, doktoretzarako 300 ECTS kredituak eskatzen direlarik.

Nork eska dezake eta zer epe dagoen

Eskaera egiteko baldintza nagusiak dira pertsona fisikoa izatea, Eusko Autonomia Erkidegoko udalerriren batean 2026ko urtarrilaren 1az geroztik erroldatuta egotea eta graduko ikasketak 2021eko ekainean edo geroago amaitzea, kasu bereziekin (MIR edo FIR espezialitateak, adingabeen zaintza edo %33ko edo gehiagoko desgaitasuna).

Teknologo-lerroan, goi-mailako Lanbide Heziketako titulua edo masterrerako sarbidea ematen duen titulua onartzen da. Eskaerak sei hilabete baino lehenago aurkeztu beharko dira elektronikoki, hilabeteko epean, argitaratu eta hurrengo egunetik hasita. Pertsona bakoitzak gehienez bost proiektu aukera ditzake, lehentasun-ordenarekin, eta hautaketa 25 puntuko merituen balorazioaren eta 10 puntuko elkarrizketaren bidez egiten da.

Deialdiaren garrantzia ez da soilik kopuruan neurtzen: laguntzak sektore primarioaren berrikuntza-oinarria sendotzen du, doktoretzarik gabeko arloetan ikertzailerik ez dadin falta, eta elikadura-industriaren lehiakortasuna eta eraldaketa digitala babesten ditu. Hala, nekazaritza, arrantza eta elikadura sektoreko I+D+i proiektuak finantzatuta, Euskadiko zientzia-sistema errotu eta nazioartekotzeko urratsa ematen du Aginduak.

Fuente: Boletín Oficial del País Vasco, 213. zenbakia, 2026ko azaroaren 6a, Otras Disposiciones, orr. 1-36 (erreferentzia ofiziala: 2026/4703).